⑨適応＋⑩適応機制

適応てきおうと適応機制てきおうきせい

अनुकूलन र यसका संयन्त्रहरू - ११ प्रकारका मानसिक प्रक्रियाहरू

📌 目次もくじ (विषय सूची)

• 0. 適応てきおうの定義ていぎ
• 1. 逃避とうひ
• 2. 退行たいこう
• 3. 抑圧よくあつ
• 4. 代償だいしょう
• 5. 補償ほしょう
• 6. 合理化ごうりか
• 7. 昇華しょうか
• 8. 同一視どういつし
• 9. 投影とうえい
• 10. 置おき換かえ
• 11. 反動形成はんどうけいせい

0. 適応てきおうの定義ていぎ (अनुकूलनको परिभाषा)

आफूलाई वातावरणसँग मिलाउनु

適応てきおうとは、周囲しゅういの環境かんきょうや社会しゃかいの変化、または自分自身の欲求よっきゅうに対して、行動や考え方を調和ちょうわさせていくプロセスをいいます。

"अनुकूलन" भनेको आफ्नो वरपरको वातावरण, समाजमा आएको परिवर्तन वा आफ्ना इच्छाहरू अनुसार आफ्नो व्यवहार र सोचाइलाई मिलाएर अघि बढ्ने प्रक्रिया हो।

11の適応機制てきおうきせい (११ प्रकारका संयन्त्रहरू)

1. 逃避とうひ (Escape)

वास्तविक समस्या बाट टाढा भएर मन शान्त बनाउन खोज्नु

不安ふあん、緊張きんちょう、葛藤かっとうなどから（白昼夢はくちゅうむ・空想くうそうなど）に逃にげ出だしてしまうことによって、自己じこの安定あんていを求もとめることです。

चिन्ता, तनाव, वा मनको द्वन्द्वबाट टाढा हुन मानिसले कल्पना वा अन्य कुरामा ध्यान दिएर आफूलाई शान्त बनाउन खोज्ने व्यवहारलाई “逃避” भनिन्छ।

例 (उदाहरण):

試験期間中しけんきかんちゅうに部屋へやの片かたづけをする。

2. 退行たいこう (Regression)

समस्या हुँदा फेरि बच्चाजस्तो व्यवहार गर्न थाल्नु

解決困難かいけつこんなんな状況じょうきょうにおいて、未発達みはったつな段階だんかいに逆戻ぎゃくもどりし、無意識むいしきに甘あまえるなどの未熟みじゅくな行動こうどうをとることです。

समाधान गर्न गाह्रो अवस्थामा मानिसले अन्जानमै सानो उमेरको जस्तो व्यवहार गर्दै, अरूमा भर पर्न वा माया खोज्ने जस्ता काम गर्ने व्यवहारलाई “退行” भनिन्छ।

3. 抑圧よくあつ (Repression)

मन नपर्ने भावना वा सम्झनालाई दबाएर लुकाउनु

容認ようにんしがたい欲求よっきゅうや感情かんじょうを意識いしきの表面ひょうめんに現あらわれないように抑おさえつけ、意識いしきにのぼらせないようにすることです。

स्वीकार गर्न गाह्रो इच्छा वा भावनालाई मानिसले अन्जानमै दबाएर, आफ्नो चेतनामा आउन नदिने व्यवहारलाई “抑圧” भनिन्छ।

例 (उदाहरण):

いじめられた記憶きおくを忘わすれようとする。

4. 代償だいしょう (Substitution)

नपाएको कुराको सट्टामा अर्को कुरा गरेर सन्तुष्ट हुनु

ある目標もくひょうを達成たっせいしようとして、その欲求よっきゅうがかなえられない欲求不満よっきゅうふまんの状態じょうたいにおいて、その対象たいしょうを別べつの対象たいしょうに置おき換かえることで解消かいしょうしようとすることです。

कुनै चाहेको कुरा पूरा हुन नसकेपछि, त्यसको सट्टामा अर्को कुरा गरेर आफ्नो असन्तुष्टि कम गर्ने व्यवहारलाई “代償” भनिन्छ।

例 (उदाहरण):

海うみに行いけないので、プールに行いった。

5. 補償ほしょう (Compensation)

कमजोरीलाई अर्को राम्रो पक्षले पूरा गर्न खोज्नु

ある一面いちめんでの劣等感情れっとうかんじょうを、得意とくいな他たの面めんでの優越感情ゆうえつかんじょうで補おぎなおうとすることです。

कुनै क्षेत्रमा आफू कमजोर महसुस गर्दा, अर्को राम्रो क्षेत्रमा प्रयास गरेर त्यसलाई पूरा गर्न खोज्ने व्यवहारलाई “補償” भनिन्छ।

例 (उदाहरण):

勉強べんきょうが苦手にがてなので、スポーツでがんばる。

6. 合理化ごうりか (Rationalization)

आफ्नो गल्ती वा कमजोरीलाई बहाना बनाएर सही ठहर्याउने

自分に都合つごうのよい理屈づけりくつづけ・いいわけをすることで、自分の失敗しっぱいや欠点けってんを正当化せいとうかすることです。

आफ्नो असफलता वा कमजोरीलाई सही देखाउन मानिसले आफूलाई अनुकूल हुने बहाना बनाउने व्यवहारलाई “合理化” भनिन्छ।

例 (उदाहरण):

値段ねだんが高たかくて買かえないイヤホンに対し、「失なくしそうだからいらない」と言う。

7. 昇華しょうか (Sublimation)

इच्छालाई राम्रो र सामाजिक रूपमा स्वीकार हुने काममा बदल्नु

欲望よくぼうや願望がんぼうをストレートに出だすのではなく、社会的しゃかいてきに容認ようにんされる別べつの高次こうじな目標もくひょうに形かたちを変かえて自己実現じこじつげんを図はかることです。

भित्री इच्छा वा चाहनालाई समाजले स्वीकार गर्ने राम्रो काममा परिवर्तन गरेर आफ्नो विकासतर्फ लैजाने व्यवहारलाई “昇華” भनिन्छ।

8. 同一視どういつし（同一化どういつか）

अरूलाई आफूजस्तै सम्झेर सन्तुष्टि पाउनु

満みたせない願望がんぼうを実現じつげんしている他人たにんと自分じぶんとを同一化どういつかすることで、自分自身のことであればのように満足満足したりすることです。

आफूले पूरा गर्न नसकेको इच्छा अरूले पूरा गरेको देख्दा, त्यस व्यक्तिसँग आफूलाई जोडेर आफूले नै गरेको जस्तो सन्तुष्टि मान्ने व्यवहार हो।

例 (उदाहरण):

上手いピアノの動画どうがをみながら、自分が弾ひいているような想像そうぞうをする。

9. 投影とうえい（投射とうしゃ）

आफ्नो खराब भावना वा कमजोरी अरूमा देख्नु

自分の心の中にある「欠点けってん」を、相手や周囲の人に映うつし出だして、あたかも相手の状態であるかのように捉とらえることです。悪口わるくちを言うのがわかりやすい例です。

आफ्नो मनभित्रका नचाहिने भावना वा कमजोरीलाई अरूमा भएको जस्तो ठानेर, त्यो अरूको समस्या हो भनेर बुझ्ने व्यवहार हो।

10. 置おき換かえ (Displacement)

रिस वा भावना साँचो व्यक्तिमा होइन, अरू सुरक्षित व्यक्तिमा निकाल्नु

本来ほんらいの対象たいしょうに対して感情を表現ひょうげんすることには不安ふあんが生しょうじるため、より安全あんぜんだと思われる別の対象たいしょうに対して感情を表出ひょうしゅつすることです。

जसप्रति भावना व्यक्त गर्नुपर्ने हो, त्यहाँ भन्न डर लागेर आफ्नो भावना अरू सुरक्षित व्यक्ति वा वस्तुमा सारेर व्यक्त गर्ने व्यवहार हो।

例 (उदाहरण):

亡なくなった親おやの代わりに、周囲の人に攻撃的こうげきてきな発言はつげんを繰り返す。

11. 反動形成はんどうけいせい

मनमा भएको कुरा उल्टो व्यवहार गरेर लुकाउनु

本来の自分が思っていることとは正反対せいはんたいの「行動」や「発言」をして、内面の葛藤かっとうを解消かいしょうしようとする心理的なプロセスです。

आफ्नो वास्तविक भावना लुकाउन मानिसले अन्जानमै त्यसको ठीक उल्टो व्यवहार गर्ने प्रक्रियालाई “反動形成” भनिन्छ।

例 (उदाहरण):

好すきな人ひとにいじわるをしてしまう。

外国人のため介護福祉士 | by Nirmal Qtc

बुझ्ने → याद गर्ने → अभ्यास गर्ने → निश्चित रूपमा पास गर्न सक्नुहुन्छ！ 🌸