排泄に関連した心と体 part 2
🚽 排泄に関連したこころとからだのしくみ
便形成・排便・ストーマ・排尿誘導・尿失禁 (316〜339)
📖 このノートの内容
便が生成されるしくみ
🍽️ 胃から小腸へ
胃は容量1300mlのふくろ状臓器。胃液と混ぜてかゆ状にし、小腸へ送る。
🇳🇵 पेट (約1300ml) थैलीजस्तो अंग हो। यहाँ खाना पेटको रससँग मिसिएर लेदो जस्तो बन्छ र त्यसपछि सानो आन्द्रामा पठाइन्छ।
🔬 小腸での消化・吸収
小腸は十二指腸・空腸・回腸からなる全長6〜7mの管状臓器。ここで栄養のほとんどと水分の95%を吸収する。残ったものはどろどろの水様便。
🇳🇵 सानो आन्द्रा (६–७ मिटर लामो) मा पोषक तत्व र पानीको ९५% सोसिन्छ। बाँकी पातलो दिसा बन्छ।
💧 大腸での水分吸収と便形成
大腸は全長約1.5m。残り水分の4%を吸収し、肛門に達するころには形のある便になる。
🇳🇵 ठूलो आन्द्रा (लगभग 1.5m) ले बाँकी रहेको 4% पानी सोस्छ। गुदाद्वारसम्म पुग्दासम्म दिसा आकार भएको ठोस अवस्थामा बन्छ।
大腸の構造と蠕動運動
📊 大腸の構成
盲腸 → 上行結腸 → 横行結腸 → 下行結腸 → S状結腸 → 直腸 → 肛門
🇳🇵 ठुलो आन्द्राको संरचना: अन्धो आन्द्रा → उकालो भाग → तेर्सो भाग → ओरालो भाग → एस-आकारको भाग → मलाशय → गुदा।
🔄 蠕動運動
便が直腸まで移動できるのは、蠕動運動による。
🇳🇵 蠕動運動(ぜんどううんどう)का कारण दिसा मलाशयसम्म सर्छ।
排便の量・回数・異常
📏 正常な排便
1回100〜250g、1日1〜3回もしくは1〜3日に1回程度が正常。個人差が大きい。
🇳🇵 स्वस्थ व्यक्तिमा एक पटकको मलको मात्रा लगभग 100〜250g हुन्छ। दिनमा 1〜3 पटक वा 1〜3 दिनमा 1 पटकसम्म मल त्याग हुनु सामान्य मानिन्छ। यसमा व्यक्तिअनुसार फरक हुन सक्छ।
⚠️ 表47 排便の異常
| 異常名 | 説明 | Nepali |
|---|---|---|
| 便失禁 | 加齢、事故、出産などで肛門括約筋が衰えたり、行動障害などにより無意識に便が排泄される状態。 | 🇳🇵 बुढ्यौली, दुर्घटना वा प्रसवपछि गुदाको मांसपेशी कमजोर हुनु अथवा व्यवहार/चलचलन सम्बन्धी समस्याका कारण थाहै नपाई दिसा निस्किने अवस्था। |
| 便秘 | 機能的、腸の病変、ストレスなどが原因。排便回数の減少や硬い便のため排便困難。 | 🇳🇵 आन्द्राको असर, तनाव, कम पानीले दिसा सुक्खा र कडा हुँदै हप्तौँसम्म नहुने समस्या। |
| 下痢 | 食中毒、ウイルス、精神的なものから、水分の多い便が頻回に排出される状態。 | 🇳🇵 खाना विषादी वा भाइरस, तनावले धेरै पातलो दिसा बारम्बार आउनु। |
🎯 ブリストル便形状スケール (Bristol Stool Scale)
📊 排便状態を7段階で評価
タイプ1: コロコロ便 (かたい) タイプ2: かたい便 タイプ3: ひびの入った便 タイプ4: なめらかな蛇状便 タイプ5: やわらかい便 タイプ6: 泥状便 タイプ7: 水様便
※ タイプ3・4が「普通便」とされる。
🇳🇵 ब्रिष्टल स्केल: दिसाको बनावट र कडापन ७ प्रकारमा मापन। प्रकार ३ र ४ सामान्य मानिन्छ। १–२ कब्जियत, ६–७ पातलो/झाडा।
自律神経と排便リズム
🧠 交感神経と副交感神経
腸や肛門の働きは脊髄を経由して大脳に至る自律神経が調節している。排便リズムに関与。
🇳🇵 गुदा र आन्द्राको क्रियाशीलता स्वायत्त स्नायुले (सिम्पाथेटिक/प्यारासिम्पाथेटिक) नियन्त्रण गर्छ।
人工膀胱(尿路ストーマ)
🩺 ストーマとは
尿管・膀胱・尿道の病気や近くの子宮・腸の治療のために、使えなくなった尿管や膀胱の機能を代替するものをいう。
🇳🇵 पिसाबको सानो नली, मूत्राशय वा गर्भाशय/आन्द्राको उपचारपछि प्रयोग नहुने मूत्राशयको ठाउँमा शल्यक्रियाले बनाइएको कृत्रिम मूत्राशय।
📊 表48 尿路ストーマの種類と特徴
| 方法 | 特徴 | Nepali |
|---|---|---|
| 回腸導管 | 回腸でつくった袋に尿管をつなぎ、ストーマ袋に持続的に尿を排泄。 | 🇳🇵 सानो आन्द्राको थैलीमा पिसाबको नली जोडेर, थैलीमा नै पिसाब जम्मा हुने तरिका। |
| 導尿タイプ | 腸でつくった膀胱を腹部皮膚に固定し、間欠的に導尿して排尿。 | 🇳🇵 आन्द्राले बनेको मूत्राशयलाई पेटकै छालामा टाँसेर नली हालेर पिसाब फाल्ने। |
| 尿管皮膚瘻 | 尿管を直接腹部皮膚に固定し、ストーマ袋に持続的に尿を排泄。カテーテル留置を併用することもある。 | 🇳🇵 पिसाबको नली पेटको छालामा ल्याएर नलीमा पाइप राखी पिसाब बाहिर निकाल्ने। |
| 新膀胱 | 腸でつくった膀胱を尿道につなげる。装具やカテーテルなく腹圧をかけて尿道から排尿。 | 🇳🇵 आन्द्राले नै नयाँ मूत्राशय बनाई सिधै पिसाबको मार्गबाट पेटको दवाबले पिसाब फाल्ने। |
尿は消化酵素を含まないので皮膚がただれにくいが、粘着部分を溶かしやすいので装具の交換に注意。
🇳🇵 पिसाबले पाचन इन्जाइम नहुने भए तुरुन्तै छाला नपोल्ने भए पनि टाँस्ने भाग पगाल्न सक्छ।
人工肛門(ストーマ)の特徴
🩺 人工肛門とは
造設位置が肛門に近いほど水分が吸収されるので、便はかたまりに近くなり、排便回数も少なくなる。
🇳🇵 ストーマ जति मूल गुदाद्वार नजिक बनाइन्छ, त्यति धेरै पानी सोसिएको हुन्छ। त्यसैले दिसा बढी ठोस हुन्छ र दिसा गर्ने संख्या पनि कम हुन्छ।
⚠️ 便は消化酵素を含む
便には消化酵素がふくまれるため、皮膚につくとはれやかぶれ(ただれ)をおこしやすい。とくに水様便は酵素が多いので、よりただれやすい。
🇳🇵दिसामा पाचक इन्जाइम (digestive enzymes) हुन्छ, जसले छालासँग सम्पर्क हुँदा जलन, रातोपन वा छाला पाक्ने (र्यास/घाउ) समस्या गराउन सक्छ।
排泄における心理
🧠 自律神経はこころの影響を受けやすい
排尿や排便を調整している自律神経はこころの影響を受けやすいため、ストレスなどのこころの問題が原因で排泄障害がおこることがある。
🇳🇵 स्वायत्त स्नायुले पिसाब/दिसा नियन्त्रण गर्छ। मानसिक तनावले सिधै यसलाई असर गर्छ।
🔒 尊厳を守るプライバシー
排泄はその人の尊厳にかかわるため、プライバシーの保護に留意する。
🇳🇵 पिसाब/दिसा व्यक्तिको मर्यादासँग जोडिएको विषय हो। गोपनीयतामा ध्यान दिनैपर्छ।
頻尿・夜間頻尿
📈 頻尿の定義
正常な排尿回数(日中4〜7回、夜間0回)より多く、トイレが近い状態。
🇳🇵 सामान्य: दिनमा ४–७ पटक, राती ० पटक। यो भन्दा धेरै पटक पिसाब लाग्नु = फ्रिक्वेन्सी (बारम्बार पिसाब आउनु)।
🌙 夜間頻尿
夜間頻尿とは、夜間にトイレに行く回数が1回以上の状態。
🇳🇵 राती १ पटक वा सोभन्दा बढी पिसाब लाग्नुलाई रात्री फ्रिक्वेन्सी भनिन्छ।
尿失禁の種類 (表49, 50)
📋 尿失禁のタイプと特徴
| 種類 | 説明 (日本語) | Nepali (訳) |
|---|---|---|
| 機能性尿失禁 | 排尿機能には問題がないが、認知機能低下や歩行困難などでトイレに間に合わず失禁。 | 🇳🇵पिसाब निकाल्ने शारीरिक क्षमता (bladder function) मा समस्या हुँदैन तर स्मरणशक्तिकमजोर हुनु वा हिँड्न गाह्रो हुनुका कारण समयमा शौचालय पुग्न नसकेर पिसाब चुहिन्छ । |
| 切迫性尿失禁 | 急に強い尿意を感じ、我慢できずに漏れる。膀胱の不随意収縮が原因。 | 🇳🇵 अचानक ठूलो प्रेशरले पिसाब रोक्नै नसकिने, मूत्राशय आफैँ साँघुरिएर भएको चुहावट। |
| 腹圧性尿失禁 | 重いものを持ちあげる、咳・くしゃみなど腹部に力が入ったときにおきる。おもに骨盤底筋のゆるみが原因。 | 🇳🇵भारी वस्तु उठाउँदा, खोक्दा वा हाछ्युँ गर्दा पेटभित्रको दबाब बढ्दा पिसाब चुहिन्छ। मुख्य कारण पेल्भिक फ्लोर मांसपेशी (pelvic floor muscles) कमजोर हुनु हो। |
| 溢流性尿失禁 | 膀胱に尿がたまった状態で少しずつ漏れ出す。膀胱収縮力の低下が原因。 | 🇳🇵 मूत्राशय भरिएपछि निकाल्ने तागत नहुँदा बिस्तारै थोपा थोपा पिसाब चुहिनु। |
排尿誘導と心因性頻尿
🚽 排尿誘導の3方法 (表51)
| 方法 | 内容 | Nepali |
|---|---|---|
| 定時排尿誘導 | 決められた時間にトイレに誘導する。 | 🇳🇵 तोकिएको समयमा ट्वाइलेट लगेर पिसाब गर्ने। |
| 習慣化排尿誘導 | 高齢者の排尿パターンに合わせてトイレに誘導する。 | 🇳🇵 मानिसको पिसाब आउने बेला (प्याटर्न) अनुसार ट्वाइलेट लग्ने। |
| 排尿自覚刺激行動療法 | ※ (PASTA: ある程度の尿意自覚のある高齢者が対象。) 1. 尿意の確認 → 2. トイレ誘導 → 3. 成功したら褒める | 🇳🇵 पहिला पिसाब लागेको छ कि छैन सोध्ने/पत्ता लगाउने, त्यसपछि ट्वाइलेट लग्ने, पिसाब गरेपछि प्रसंसा गर्ने। |
いずれの方法も排尿日誌を記録する。
💙 心因性頻尿
膀胱や尿道の機能に問題がないか確認することが必要。
🇳🇵 मूत्राशय/पाइपमा समस्या नभएको पक्का गर्नु आवश्यक छ।
📝 模擬試験 — 排泄のしくみ
問題1 大腸でおもに吸収されるものはどれか。次の中から正しいものを選択しなさい。
📖 全選択肢の解説
❌ 1.糖質は小腸で吸収。
🇳🇵 चिनीजातीय पदार्थ सानो आन्द्रामा सोसिन्छ।
❌ 2.ビタミンも小腸で吸収。
🇳🇵 भिटामिन पनि सानो आन्द्रामा सोसिन्छ।
✅ 3.正解。大腸では残りの水分の4%を吸収する。
🇳🇵 ठुलो आन्द्राले बाँकी पानीको ४% सोसेर दिसा ठोस बनाउँछ।
❌ 4.たんぱく質は小腸で消化吸収。
🇳🇵 प्रोटिन पनि सानो आन्द्रामा पचेर सोसिन्छ।
❌ 5.脂質も小腸。
🇳🇵 बोसो पनि सानो आन्द्रामा अवशोषण।
🎯 正解:3
問題2 ブリストル便性状スケールにおいて、「普通便」とされるものはどれか。次の中から正しいものを選択しなさい。
📖 全選択肢の解説
❌ 1・2:硬便に分類(便秘傾向)。
🇳🇵 १÷२ धेरै कडा, कब्जियतको संकेत।
✅ 3.正解。タイプ3と4が普通便。
🇳🇵 ३ र ४ नै सामान्य (ससेजजस्तो) दिसा।
❌ 4・5:下痢便に分類。
🇳🇵 ६÷७ पातलो दिसा (झाडा)।
🎯 正解:3
問題3 排泄の心理について正しいものを、次の中から選択しなさい。
📖 全選択肢の解説
❌ 1:ストレスなど精神の影響で便秘や下痢がおこる。
🇳🇵 तनावले कब्जियत वा झाडा गराउन सक्छ।
❌ 2:自律神経はこころの影響をうけやすい。
🇳🇵 स्वायत्त स्नायु मानसिक असरप्रति संवेदनशील हुन्छ।
✅ 3.正解。排泄ケアではプライバシーを守ることがたいせつ。
🇳🇵 पिसाब/दिसाको हेरचाह गर्दा गोपनीयता कायम गर्नु आवश्यक छ।
❌ 4:いつでもプライバシーへの配慮がひつよう。
🇳🇵 सधैं गोपनीयताको ध्यान राख्नुपर्छ।
❌ 5:高齢者もプライバシーを気にする。
🇳🇵 वृद्धहरू पनि गोपनीयताको ख्याल राख्छन्।
🎯 正解:3
問題4 排尿誘導の方法について正しいものを、次の中から選択しなさい。
📖 全選択肢の解説
❌ 1・2・5:排尿日誌はどの方法でも記録する。
🇳🇵 सबै विधिमा पिसाबको डायरी राख्नैपर्छ।
✅ 3.正解。習慣化排尿誘導は本人のリズムに合わせる。
🇳🇵 व्यक्तिकै दिनचर्या र बानी अनुसार ट्वाइलेट लग्ने।
❌ 4:成功したら褒める。
🇳🇵 सफल भए प्रसंसा गर्ने।
🎯 正解:3
問題5 排便の異常に関する記述のうち正しいものを、次の中から選択しなさい。
📖 全選択肢の解説
❌ 1:便失禁は加齢のほか、事故・出産・行動障害などさまざま。
🇳🇵 दिसा पोलेको (फिकल इनकन्टिनेन्स) एक्लै बुढ्यौलीले मात्र हुँदैन।
❌ 2:精神的なもののほかに、機能的・腸の病変など。
🇳🇵 कब्जियत आन्द्रा, औषधी, खानपान, जीवनशैलीको कारणले पनि हुन्छ।
❌ 3:水分の多い便。
🇳🇵 झाडामा धेरै पानी हुन्छ।
✅ 4.正解。
🇳🇵 कब्जियतमा दिसा सुक्खा/कडा हुन्छ र कम हुन्छ।
❌ 5:ストレスでも下痢はおこる。
🇳🇵 तनावले झाडा गराउन सक्छ।
🎯 正解:4
Subscribe to:
Post Comments
(
Atom
)
Post a Comment