排泄に関連した心と体 part 1
排泄に 関連した こころとからだのしくみ
排泄の 意味、 尿が 生成されるしくみ、 排尿のしくみを まとめて 理解する。
📚 もくじ
排泄の
意味
排泄とは
排泄とは、
からだの
老廃物を
外に
出す
生理現象であり、
人間が
生
活するうえで
不可欠である。
排泄 भनेको शरीरभित्र बनेको फोहोर पदार्थ बाहिर निकाल्ने प्रक्रिया हो। यो मानिसको जीवनको लागि अत्यन्त आवश्यक काम हो।
排泄に
必要な
機能
トイレで
排泄するためには、
認知機能、
運動機能、
泌尿器機能、
消化器機能
などが
必要である。
सही रूपमा पिसाब वा दिसा गर्न दिमागले बुझ्ने शक्ति, हिँड्ने शक्ति, पिसाब प्रणाली र पाचन प्रणाली सबै ठीक हुनुपर्छ।
尿が
生成されるしくみ
尿ができる
流れ
食物は
腸で
吸収され、
肝臓で
代謝される。
そのあと
血液は
腎臓で
こしとられ、
尿が
つくられる。
खाना आन्द्राबाट सोसिन्छ, त्यसपछि कलेजोले प्रक्रिया गर्छ। त्यसपछि रगत मिर्गौलामा पुगेर छानिन्छ र पिसाब बन्छ।
糸球体と
ボウマン嚢
糸球体では
血液が
ろ過される。
ボウマン嚢では、
原尿が
つくられる。
糸球体 ले रगत छान्ने काम गर्छ। त्यसपछि Bowman嚢 मा प्रारम्भिक पिसाब (原尿) बन्छ।
再吸収
原尿の
約99%の
水分は、
尿細管で
再吸収される。
प्रारम्भिक पिसाबको धेरै पानी शरीरले फेरि सोस्छ। त्यसैले अन्तिम पिसाब कम मात्रामा बाहिर जान्छ।
排尿のしくみ
尿の
流れ
腎臓でつくられた
尿は、
尿管を
通って
膀胱へ
運ばれる。
そのあと
尿道から
体外へ
排出される。
मिर्गौलामा बनेको पिसाब ureter बाट bladder मा जान्छ अनि urethra बाट शरीर बाहिर निस्कन्छ।
自律神経のはたらき
交感神経が
優位のときは、
膀胱を
弛緩させ、
尿道を
収縮させるため、
尿をためる。
交感神経 सक्रिय हुँदा bladder फुल्छ र पिसाब रोकिराख्न मद्दत गर्छ।
副交感神経が
優位のときは、
膀胱を
収縮させ、
尿道を
弛緩させるため、
排尿しやすくなる。
副交感神経 सक्रिय हुँदा bladder खुम्चिन्छ र पिसाब बाहिर निस्कन्छ।
尿の
性状と
異常
正常な
尿
尿成分の95%は
水分である。
健康な
尿は、
透明に
近い
黄色で、
無菌である。
सामान्य पिसाब हल्का पहेंलो र सफा जस्तो हुन्छ। नयाँ पिसाबमा कीटाणु हुँदैन।
| 番号 | 異常 | 日本語説明 | नेपाली |
|---|---|---|---|
| 1 | 無尿 | 1日50〜100ml以下 | एक दिनमा धेरै कम पिसाब |
| 2 | 乏尿 | 400ml以下 | सामान्यभन्दा कम पिसाब |
| 3 | 多尿 | 尿量が多い | धेरै पिसाब आउनु |
| 4 | 頻尿 | 排尿回数が多い | बारम्बार पिसाब लाग्नु |
| 5 | 尿失禁 | 尿がもれる | पिसाब चुहिनु |
試験ポイント
よく出るポイント
・尿の95%は
水分
・1日の 尿量は 1000〜2000ml
・1回の 排尿量は 200〜500ml
・交感神経 → ためる
・副交感神経 → だす
・1日の 尿量は 1000〜2000ml
・1回の 排尿量は 200〜500ml
・交感神経 → ためる
・副交感神経 → だす
यी कुरा परीक्षा मा धेरै सोधिन्छन्। विशेष गरी sympathetic = रोक्ने, parasympathetic = निकाल्ने भन्ने कुरा याद राख्नु।
📝 介護福祉士 国家試験 練習問題
問題1:
排泄の
説明として
正しいものを1つ
選びなさい。
【全選択肢解説】
正解:1
○ 1:
排泄は
老廃物を
外へ
出すことである。
सही। शरीरको फोहोर पदार्थ बाहिर निकाल्नु नै 排泄 हो।
× 2:
呼吸だけではない。
गलत। 排泄 भनेको केवल सास फेर्नु होइन।
× 3:
排泄は
生命維持に
必要である。
गलत। बाँच्नको लागि आवश्यक छ।
× 4:
食事と
深い
関係がある。
गलत। खाएको खानासँग सम्बन्ध हुन्छ।
× 5:
自律神経が
関与する。
गलत। स्नायु प्रणालीको काम महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
問題2:
尿を
つくる
臓器はどれか。
【全選択肢解説】
正解:3
× 1:
胃は
消化をする。
गलत। पेटले खाना पचाउँछ।
× 2:
肝臓は
代謝をする。
गलत। कलेजोले metabolism गर्छ।
○ 3:
腎臓が
尿を
つくる。
सही। मिर्गौलाले पिसाब बनाउँछ।
× 4:
肺は
呼吸をする。
गलत। फोक्सोले सास फेर्ने काम गर्छ।
× 5:
膀胱は
尿を
ためる。
गलत। bladder ले पिसाब जम्मा गर्छ।
排泄介助に関連した心と身体のしくみ
排便・排尿 ・ 神経とホルモン ・ 観察と介助 ・ 医療連携
排泄の基本
排泄とは
体内でできた不要物を、尿や便として体外へ出す働きです。
🇳🇵 शरीरभित्र बनेका अनावश्यक पदार्थलाई पिसाब र दिसामार्फत बाहिर निकाल्ने काम हो।
排泄を支えるしくみ
腎臓で尿がつくられ、膀胱にたまり、尿道から出ます。便は大腸で水分が吸収され、直腸にたまって排出されます。
🇳🇵 मिर्गौलाले पिसाब बनाउँछ, मूत्रथैलीमा जम्मा हुन्छ, र मूत्रमार्गबाट बाहिर निस्कन्छ। दिसा ठूलो आन्द्रामा बनेर मलाशयमा जम्मा भएपछि बाहिर निकालिन्छ।
排尿のしくみ
尿が出るまで
膀胱に尿がたまると膀胱壁が伸びます。すると伸展刺激が脳に伝わり、尿意を感じます。
🇳🇵 मूत्रथैलीमा पिसाब जम्मा हुँदा त्यसको भित्तो तन्किन्छ। त्यो संकेत मस्तिष्कमा पुगेर पिसाब लागेको महसुस हुन्छ।
神経の役割
蓄尿では交感神経が働き、排尿では副交感神経が働きます。外尿道括約筋は意識して締めたりゆるめたりできます。
🇳🇵 पिसाब रोक्ने बेला sympathetic nerve सक्रिय हुन्छ र पिसाब गर्ने बेला parasympathetic nerve सक्रिय हुन्छ। बाह्य मूत्रमार्गीय स्फिङ्क्टरलाई इच्छाअनुसार नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।
| 項目 | 内容 | Nepali |
|---|---|---|
| 蓄尿 | 交感神経が優位。膀胱の収縮を抑えます。 | 🇳🇵 पिसाब थाम्ने अवस्थामा सहानुभूतिक स्नायु सक्रिय हुन्छ र मूत्रथैलीको संकुचन घट्छ। |
| 排尿 | 副交感神経が優位。膀胱が収縮し、尿が出ます。 | 🇳🇵 पिसाब गर्ने बेलामा parasympathetic nerve सक्रिय हुन्छ र मूत्रथैली संकुचित भएर पिसाब बाहिर जान्छ। |
排便のしくみ
便意がおこるしくみ
大腸で水分が吸収された便が直腸にたまると、直腸壁が伸びて便意が生じます。
🇳🇵 ठूलो आन्द्रामा पानी सोसिएपछि दिसा मलाशयमा जम्मा हुन्छ। मलाशय तन्किँदा दिसा लागेको अनुभूति हुन्छ।
排便のポイント
排便には、腸の動き、腹圧、姿勢が大切です。外肛門括約筋をゆるめると排便できます。
🇳🇵 दिसा गर्न आन्द्राको चाल, पेटभित्रको दबाब, र उचित आसन महत्त्वपूर्ण हुन्छ। बाहिरी गुदाद्वारको मांसपेशी ढिलो गर्दा दिसा बाहिर निस्कन्छ।
胃結腸反射
食事をすると胃が刺激され、結腸の動きが高まり、便意が起こることがあります。
🇳🇵 खाना खाँदा पेट उत्तेजित भई ठूलो आन्द्राको गतिविधि बढ्छ र दिसा गर्न मन लाग्न सक्छ।
高齢者の変化
加齢による変化
高齢者では、膀胱の容量が低下したり、尿を我慢する力が弱くなったりします。直腸の感覚や筋力も低下しやすくなります。
🇳🇵 वृद्धावस्थामा मूत्रथैलीको क्षमता घट्न सक्छ, पिसाब रोक्ने शक्ति कमजोर हुन सक्छ, र मलाशयको संवेदना तथा मांसपेशी शक्ति पनि कमजोर हुन सक्छ।
生活への影響
移動のしにくさ、認知機能の低下、薬の副作用で排泄が乱れやすくなります。羞恥心や遠慮で援助を断ることもあります。
🇳🇵 हिँडडुल गर्न गाह्रो हुनु, स्मरण/बुझाइ कमजोर हुनु, र औषधिको असरका कारण पिसाब–दिसाको समस्या बढ्न सक्छ। लाज र हिच्किचाहटले सहयोग लिन नमान्ने पनि हुन सक्छ।
便秘・下痢
便秘の原因
水分や食物繊維の不足、運動不足、便意の我慢、薬の影響で起こります。
🇳🇵 पानी वा फाइबर कम हुनु, कम हिँडडुल, दिसा रोक्ने बानी, र औषधिको असरले कब्जियत हुन सक्छ।
下痢の原因
感染症、食中毒、薬剤、腸の炎症などで起こります。高齢者では脱水に注意します。
🇳🇵 संक्रमण, खाना विषाक्तता, औषधि, वा आन्द्राको सूजनले पातलो दिसा हुन्छ। वृद्धमा पानीको कमी चाँडै हुन सक्छ।
| 種類 | 特徴 | Nepali |
|---|---|---|
| 便秘 | 排便回数の減少、硬い便、残便感。 | 🇳🇵 दिसा कम हुने, कडा दिसा आउने, र दिसा बाँकी जस्तो लाग्ने अवस्था। |
| 下痢 | 水分の多い便が短時間に何度も出ます。 | 🇳🇵 पानी जस्तो दिसा बारम्बार हुने अवस्था। |
失禁と介助
失禁の種類
切迫性尿失禁は急に強い尿意が出るため間に合わず漏れます。腹圧性尿失禁は咳やくしゃみで漏れやすいです。便失禁は便意を我慢できない、または認知機能低下で起こることがあります。
🇳🇵 पिसाबको अचानक तीव्र इच्छा, खोकी/छींकले हुने चुहावट, वा दिसा थाम्न नसक्दा असंयम हुन सक्छ।
介助のポイント
羞恥心に配慮し、排泄の自立をできるだけ保ちます。皮膚を清潔にし、発赤やただれがないか観察します。
🇳🇵 लाजको भावना ख्याल राख्दै सकेसम्म आत्मनिर्भरता जोगाउनुपर्छ। छाला सफा राखेर रातोपन वा घाउ भएको छ कि छैन हेर्नुपर्छ।
観察と医療連携
観察の視点
排尿回数、尿量、尿の色や混濁、便回数、便性状、腹痛、発熱、食欲をみます。
🇳🇵 पिसाब–दिसाको संख्या, मात्रा, रङ, धमिलोपन, पेट दुखाइ, ज्वरो, र भोकको अवस्था हेर्नुपर्छ।
医療連携が必要なとき
急な尿閉、血尿、黒色便、血便、強い腹痛、脱水があるときは、看護職や医師へすぐ報告します。
🇳🇵 अचानक पिसाब नआउनु, रगत देखिनु, कालो दिसा वा रगत मिसिएको दिसा, कडा पेट दुखाइ, वा निर्जलीकरण भएमा तुरुन्त नर्स वा चिकित्सकलाई जानकारी दिनुपर्छ।
| 異常 | 考えやすい状態 | Nepali |
|---|---|---|
| 尿混濁・頻尿 | 尿路感染症などを疑います。 | 🇳🇵 पिसाब धमिलो वा बारम्बार हुनु मूत्रमार्ग संक्रमणको संकेत हुन सक्छ। |
| 血便・激しい腹痛 | 消化管の病気を疑い、早めの受診が必要です。 | 🇳🇵 रगत मिसिएको दिसा वा तीव्र पेट दुखाइ भएमा पाचन नलीको रोगको आशंका हुन्छ र छिटो चिकित्सकीय जाँच चाहिन्छ। |
模擬試験 — 排泄に関連した心と身体のしくみ
排尿のしくみについて正しいものを1つ選びなさい。
全選択肢の解説
✕ 1.排尿では副交感神経が働きます。交感神経は蓄尿のときに働きます。
🇳🇵 पिसाब गर्दा parasympathetic nerve सक्रिय हुन्छ। sympathetic nerve ले पिसाब थाम्न मद्दत गर्छ।
〇 2.正解。膀胱に尿がたまり、膀胱壁が伸びると尿意を感じます。
🇳🇵 मूत्रथैलीमा पिसाब जम्मा भएर भित्तो तन्किँदा पिसाब लागेको महसुस हुन्छ।
✕ 3.外尿道括約筋は意識して締めたりゆるめたりできます。
🇳🇵 बाह्य मूत्रमार्गीय स्फिङ्क्टर इच्छाअनुसार नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।
✕ 4.尿は腎臓でつくられ、尿管を通って膀胱にたまります。
🇳🇵 पिसाब मिर्गौलामा बनेर मूत्रनली हुँदै मूत्रथैलीमा जम्मा हुन्छ।
✕ 5.尿は尿道から出ます。直腸は便がたまる場所です。
🇳🇵 पिसाब मूत्रमार्गबाट निस्कन्छ। मलाशय दिसा जम्मा हुने स्थान हो।
正解:2
排便について誤っているものを1つ選びなさい。
全選択肢の解説
〇 1.正しいです。直腸が伸びると便意が起こります。
🇳🇵 मलाशय तन्किँदा दिसा लागेको महसुस हुन्छ।
〇 2.正しいです。外肛門括約筋をゆるめると排便できます。
🇳🇵 बाहिरी गुदाद्वारको मांसपेशी ढिलो गर्दा दिसा बाहिर निस्कन्छ।
〇 3.正しいです。胃結腸反射で便意が起こることがあります。
🇳🇵 खाना खाँदा पेट–आन्द्राको reflex ले दिसा गर्न मन लाग्न सक्छ।
〇 4.正しいです。腹圧は排便に大切です。
🇳🇵 दिसा गर्न पेटभित्रको दबाब आवश्यक हुन्छ।
✕ 5.便は肛門から出ます。尿道は尿の通路です。
🇳🇵 दिसा गुदाद्वारबाट बाहिर निस्कन्छ। मूत्रमार्ग पिसाबको बाटो हो।
正解:5
高齢者の排泄について適切なものを1つ選びなさい。
全選択肢の解説
✕ 1.高齢者では膀胱容量が低下しやすいです。
🇳🇵 वृद्धमा मूत्रथैलीको क्षमता घट्न सक्छ।
〇 2.正解。加齢により便意や尿意を感じにくくなることがあります。
🇳🇵 उमेरसँगै पिसाब वा दिसा लाग्ने अनुभूति कमजोर हुन सक्छ।
✕ 3.認知機能の低下は排泄に大きく影響します。
🇳🇵 स्मरणशक्ति वा बुझाइ कमजोर हुँदा शौच सहयोगमा असर पर्छ।
✕ 4.羞恥心や機能低下など、さまざまな理由があります。
🇳🇵 असफलता आलस्य होइन; लाज, शारीरिक कमजोरी, र रोगका कारण हुन सक्छ।
✕ 5.食事や水分は便秘や脱水に強く関係します。
🇳🇵 खानेकुरा र पानीको मात्रा दिसा तथा पिसाब दुबैसँग सम्बन्धित हुन्छ।
正解:2
便秘の予防として適切なものを1つ選びなさい。
全選択肢の解説
✕ 1.便意を我慢すると、便秘が悪化しやすいです。
🇳🇵 दिसा रोकिराख्दा कब्जियत बढ्न सक्छ।
〇 2.正解。水分と食物繊維は便秘予防に大切です。
🇳🇵 पर्याप्त पानी र फाइबर कब्जियत रोक्न महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
✕ 3.運動不足は便秘の原因になります。
🇳🇵 कम हिँडडुल गर्दा कब्जियत हुन सक्छ।
✕ 4.排便機会を減らすと、便意の我慢につながります。
🇳🇵 दिसा गर्ने मौका घटाउँदा दिसा रोक्ने बानी बढ्न सक्छ।
✕ 5.同一姿勢が長いと、腸の動きが弱くなりやすいです。
🇳🇵 एउटै आसनमा लामो समय बस्दा आन्द्राको गति कमजोर हुन सक्छ।
正解:2
排泄介助中の観察として適切でないものを1つ選びなさい。
全選択肢の解説
〇 1.正しい観察です。尿の色や混濁は異常の手掛かりになります。
🇳🇵 पिसाबको रङ वा धमिलोपनले असामान्यता देखाउन सक्छ।
〇 2.正しい観察です。便回数と性状は重要です。
🇳🇵 दिसाको संख्या र प्रकार निकै महत्त्वपूर्ण सूचक हुन्।
〇 3.正しい観察です。感染症や脱水の確認に必要です。
🇳🇵 पेट दुखाइ वा ज्वरो संक्रमण वा निर्जलीकरणको संकेत हुन सक्छ।
〇 4.正しい観察です。食欲や水分は体調を知る手掛かりです。
🇳🇵 भोक र पानीको सेवनले समग्र स्वास्थ्य अवस्था बुझ्न मद्दत गर्छ।
✕ 5.耳の形は排泄の観察項目ではありません。
🇳🇵 कानको आकार पिसाब–दिसा अवलोकनसँग सम्बन्धित छैन।
正解:5
事例。施設で生活するAさんは、便が3日出ていない。腹部の張りがあり、食欲も低下している。介護職の対応として最も適切なものを1つ選びなさい。
全選択肢の解説
✕ 1.便秘が続くと悪化することがあるため、放置はよくありません。
🇳🇵 कब्जियतलाई यत्तिकै छोड्दा समस्या बढ्न सक्छ।
〇 2.正解。便秘の背景を確認し、看護職へ報告します。
🇳🇵 पानी र खानाको अवस्था जाँचेर नर्सलाई जानकारी दिनु उपयुक्त हो।
✕ 3.腹部膨満は便秘の重要な観察項目です。
🇳🇵 पेट फुल्नु कब्जियतको महत्त्वपूर्ण संकेत हो।
✕ 4.食事と水分は便秘改善に大切です。
🇳🇵 खाना र पानी रोक्नु होइन, बरु पर्याप्त सेवन गराउनुपर्छ।
✕ 5.強い圧迫は危険です。痛みや傷害を起こすことがあります。
🇳🇵 कडाइका साथ पेट थिच्नु जोखिमपूर्ण हुन्छ।
正解:2
Post a Comment