7 心と体のしくみ①

🧠 こころとからだのしくみ ①・② 身みじたく と 食事しょくじ の総合そうごう対策たいさく

🎯 頻出度ひんしゅつど ★★★★☆

📘 介護福祉士国家試験かいごふくししこっかしけん 対策たいさくノード｜第だい39回かい 予想範囲よそうはんい 📌 最終更新さいしゅうこうしん: 2026-07-27

📖 進捗しんちょく 0 / 4

📑 目次もくじ ▼

• 1. 身みじたくに関連かんれんした心こころと体からだのしくみ
  • 1-1. 身じたくの意味
  • 1-2. 皮膚・爪・毛髪のしくみ
  • 1-3. 歯・口腔のしくみ
  • 1-4. 衣服の着脱のしくみ
  • 1-5. 機能低下・障害が身じたくに及ぼす影響
  • 1-6. 身じたくに関する観察のポイント
• 2. 食事しょくじに関連かんれんした心こころと体からだのしくみ
  • 2-1. 食事の意味
  • 2-2. からだをつくる栄養素
  • 2-3. 1日に必要な栄養量・水分量
  • 2-4. 食欲・おいしさを感じるしくみ
  • 2-5. 食べるしくみ（姿勢・摂食障害）
  • 2-6. 咀嚼と嚥下のしくみ（5期）
  • 2-7. 消化・吸収のしくみ
  • 2-8. のどが渇くしくみ
  • 2-9. 機能低下・障害が食事に及ぼす影響
  • 2-10. 食事に関する観察のポイント
• 3. 試験対策しけんたいさくまとめ（頻出ひんしゅつキーワード）

1 身みじたくに関連かんれんした心こころと体からだのしくみ

1-1. 身みじたくの意味いみ ▶

NEP:: "身じたく" भनेको आफ्नो शरीरलाई सफा राख्नु, लुगा लगाउनु र आफ्नो रूप-रंग मिलाउनु हो। यो केवल दैनिक काम मात्र होइन, यसले मानिसको आत्म-सम्मान र सामाजिक जीवनलाई पनि असर गर्छ। जब कसैले आफ्नो 身じたく राम्रोसँग गर्न सक्छ, उसले आफूलाई आत्मविश्वासी र अरूसँग जोडिएको महसुस गर्छ। यसैले, 身じたく QOL (जीवनको गुणस्तर) को महत्वपूर्ण हिस्सा हो।

身みじたくとは、衣服いふくの着脱ちゃくだつや整ととのえ、身みだしなみを整ととのえる行為こういです。単たんなるADLの一ひとつではなく、自己じこ表現ひょうげんや社会参加しゃかいさんかの基もととなる重要じゅうような活動かつどうです。 🇳🇵 身じたく = 個人の身だしなみ・着替え・清潔を整えること。

🔑 試験しけんポイント
身みじたくは「清潔せいけつ保持ほじ」「衣生活いせいかつ」「装よそおい」の3要素ようそからなり、利用者りようしゃの尊厳そんげんや QOL に直結ちょっけつします。

🇳🇵 3要素：清潔保持・衣生活・装い → 尊厳とQOLに直結。

1-2. 皮膚ひふ・爪つめ・毛髪もうはつのしくみ ▶

NEP:: छाला हाम्रो शरीरको बाहिरी आवरण हो। यसका तीन तह हुन्छन्: बाहिरी तह (表皮) – यसले बाहिरी किरण र संक्रमणबाट जोगाउँछ; बीचको तह (真皮) – यहाँ रक्तनली, पसिना ग्रन्थि र रौंका जराहरू हुन्छन्; भित्री तह (皮下組織) – यो बोसोले बनेको हुन्छ र शरीरलाई चिसोबाट जोगाउँछ। नङ र कपाल दुवै केराटिन नामक प्रोटिनले बनेका हुन्छन्। उमेर बढ्दै जाँदा छाला पातलो हुन्छ, नङ बाक्लो र कपाल सेतो हुन थाल्छ।

🔹 皮膚ひふ

皮膚ひふは体からだの最外さいがい層そうにあり、表皮ひょうひ・真皮しんぴ・皮下組織ひかそしきの3層そうで構成こうせいされます。 🇳🇵 皮膚の3層：表皮（外側）・真皮（中間）・皮下組織（脂肪）。

• 表皮ひょうひ：角質かくしつ、メラニンめらにん色素しきそ、基底層きていそうなどからなり、外部がいぶからの刺激しげきから守まもる。 🇳🇵 बाहिरी तह
• 真皮しんぴ：結合組織けつごうそしき、毛細血管もうさいけっかん、汗腺かんせん、皮脂腺ひしせん、毛根もうこんなどを含ふくみ、弾力だんりょくと栄養えいよう供給きょうきゅうを担になう。 🇳🇵 मध्य तह (血管・腺)
• 皮下組織ひかそしき：脂肪組織しぼうそしきが主体しゅたいで、衝撃しょうげき吸収きゅうしゅうや保温ほおんを行おこなう。 🇳🇵 तल्लो तह (बोसो)

🔹 爪つめ・毛髪もうはつ

• 爪つめ：ケラチンという硬かたいタンパク質しつで構成こうせいされ、指先ゆびさきを保護ほご。高齢者こうれいしゃでは厚あつく・変形へんけいしやすくなる。 🇳🇵 नङ – केराटिनले बनेको
• 毛髪もうはつ：毛包もうほう（毛根もうこんを包つつむ組織そしき）から生しょうじる。加齢かれいで白髪はくはつ・脱毛だつもうが進行しんこう。 🇳🇵 कपाल – जराबाट बढ्छ

🇳🇵 爪・毛髪はどちらもケラチンでできている。

1-3. 歯し・口腔こうくうのしくみ ▶

NEP:: मुख (口腔) हाम्रो पाचन प्रणालीको प्रवेशद्वार हो। यहाँ दाँत, जिब्रो, बङ्गारा र लार ग्रन्थिहरू हुन्छन्। दाँतले खाना चपाउन र बोल्न मद्दत गर्छ। जिब्रोले स्वाद थाहा पाउँछ र खाना निल्न मद्दत गर्छ। लार (唾液) ले मुखलाई सफा राख्छ, खाना पचाउन मद्दत गर्छ र दाँतको क्षयलाई रोक्छ। मुखको स्वच्छता धेरै महत्त्वपूर्ण छ किनभने यसले सम्पूर्ण शरीरको स्वास्थ्यलाई असर गर्छ।

口腔こうくうは消化器しょうかきの入いり口ぐちであり、歯し・舌した・顎あご・唾液腺だえきせんなどで構成こうせいされます。 🇳🇵 口腔 = 消化管の入り口。

• 歯し：切歯せっし・犬歯けんし・小臼歯しょうきゅうし・大臼歯だいきゅうしがあり、咀嚼そしゃくと発音はつおんを助たすける。 🇳🇵 दाँतले चपाउन र बोल्न मद्दत
• 舌した：味覚みかくを感かんじ、食物しょくもつを混まぜて送おくり込こむ。 🇳🇵 जिब्रो – स्वाद र खाना मिसाउन
• 唾液だえき：消化酵素しょうかこうそ（アミラーゼ）を含ふくみ、口腔こうくう内ないを清潔せいけつに保たもち、虫歯むしばを予防よぼうする。 🇳🇵 लार – सफा राख्छ, किटकिट रोक्छ

1-4. 衣服いふくの着脱ちゃくだつのしくみ ▶

NEP:: लुगा लगाउने र फुकाल्ने काम सजिलो देखिन्छ तर यसका लागि शरीरका धेरै अंगहरूको सहकार्य चाहिन्छ। हातको जोर्नी, मांसपेशीको बल, शरीरको सन्तुलन र मस्तिष्कको सोच्ने क्षमता सबै चाहिन्छ। उदाहरणका लागि, कसैको एउटा हात (पक्षाघात) भएको छ भने, पहिले त्यही कमजोर हातलाई आस्तिनमा हाल्नु पर्छ। बटन र जिपर जस्ता साना कुराहरू गर्न औंलाको सानो चाल (巧緻性) चाहिन्छ।

衣服いふくの着脱ちゃくだつは、上肢じょうし・下肢かしの関節可動域かんせつかどういき、筋力きんりょく、平衡へいこう感覚かんかく、認知にんち機能きのう（手順てじゅんの理解りかい）などが総合的そうごうてきに関与かんよします。 🇳🇵 着脱には関節・筋力・バランス・認知が総合的に必要。

• 上衣じょうい：片麻痺かたまひがある場合ばあいは 麻痺側まひがわの腕うでから先さきに通とおす と脱ぬぎやすい（頻出ひんしゅつポイント）。 🇳🇵 पक्षाघात भएको पाखुरा पहिले
• 下衣かい：座位ざいでの着脱ちゃくだつが基本きほん。立位りついバランスばらんすが不安定ふあんていな利用者りようしゃは座位ざいで行おこなう。 🇳🇵 सन्तुलन नभए बसेर गर्नु
• 留とめ具ぐ：ボタンぼたん・ファスナーふぁすなー・ホックほっくなどは指ゆびの細こまかい動うごき（巧緻性こうちせい）を必要ひつようとする。 🇳🇵 बटन/जिपर – औंलाको सानो चाल चाहिन्छ

📌 出題例しゅつだいれい（第だい38回かい）

ICFの「心身機能しんしんきのう・身体構造しんたいこうぞう」の観点かんてんで身みじたくを評価ひょうかする際さい、何なにを主おもに見みるか？

1-5. 機能低下きのうていか・障害しょうがいが身みじたくに及およぼす影響えいきょう ▶

NEP:: उमेर बढ्दै जाँदा वा कुनै रोगले गर्दा 身じたく गर्न गाह्रो हुन थाल्छ। छाला पातलो र सुख्खा हुन्छ, मांसपेशी कमजोर हुन्छ, जोर्नीहरू कडा हुन्छन्, आँखा र कान कमजोर हुन्छन्। मस्तिष्कघात (脳血管障害), जोर्नीको रोग (関節リウマチ), पार्किन्सन रोग, र डिमेन्सिया (認知症) ले पनि असर गर्छ। यसले गर्दा लुगा लगाउन समय लाग्छ, बटन गर्न गाह्रो हुन्छ, सफा रहन गाह्रो हुन्छ, र सामाजिक रूपमा पनि अलग हुनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

🔹 原因げんいん

• 加齢かれい：皮膚ひふの菲薄化ひはくか・乾燥かんそう、筋力きんりょく低下ていか、関節可動域かんせつかどういき制限せいげん、視力しりょく・聴力ちょうりょく低下ていか。 🇳🇵 उमेर बढ्दा
• 疾患しっかん：脳血管障害のうけっかんしょうがい（片麻痺かたまひ）、関節リウマチかんせつりうまち、パーキンソンぱーきんそん病びょう（振戦しんせん・固縮こしゅく）、認知症にんちしょう（手順てじゅん障害しょうがい）。 🇳🇵 रोगका कारण
• 精神せいしん・心理的しんりてき要因よういん：うつうつ状態じょうたい、意欲いよく低下ていか、無気力むきりょく。 🇳🇵 मानसिक कारणले

🔹 影響えいきょう

• 着脱ちゃくだつの困難こんなん：時間じかんが長ながくなる、ボタンぼたんが留とめられない、自分じぶんで選えらべない。 🇳🇵 लुगा लगाउन गाह्रो
• 清潔せいけつ保持ほじの困難こんなん：洗顔せんがん・入浴にゅうよく・歯磨はみがきが不十分ふじゅうぶんになり、皮膚ひふトラブルとらぶるや口腔こうくう疾患しっかんを招まねく。 🇳🇵 सफाइ नहुँदा रोग लाग्ने
• 社会的しゃかいてき孤立こりつ：身みだしなみが乱みだれると周囲しゅういから避さけられ、自尊心じそんしんの低下ていかやうつうつを引ひき起おこす。 🇳🇵 सामाजिक अलगाव

🔹 口腔清潔こうくうせいけつに関連かんれんする機能低下きのうていか

• 唾液だえき分泌ぶんぴつ低下ていか（加齢かれい・薬剤やくざい・シェーグレン症候群しょうこうぐん） 🇳🇵 लारको कमी
• 口腔こうくう筋力きんりょく低下ていか（嚥下えんげ・咀嚼そしゃく力りょくの低下ていか） 🇳🇵 मुखका मांसपेशी कमजोर
• 誤嚥ごえんリスクりすく（反射हान्शाの減弱げんじゃく・姿勢しせいの悪化あっか） 🇳🇵 खाना फोक्सोमा जाने जोखिम
• 口腔こうくうケアけあ不足ぶそく（認知症にんちしょう・意欲いよく低下ていか） 🇳🇵 मुखको हेरचाह नहुनु

🔹 口腔こうくう機能低下きのうていかが及およぼす影響えいきょう（頻出ひんしゅつ疾患しっかん）

• 歯周病ししゅうびょう：歯肉しにくの炎症えんしょうから歯槽骨しそうこつの吸収きゅうしゅうを招まねき、最終的さいしゅうてきには抜歯ばっしに至いたる。 🇳🇵 गिजाको रोग
• むし歯むしば：細菌さいきんが産生さんせいする酸さんが歯質ししつを溶とかす。高齢者こうれいしゃでは根面こんめん虫歯むしばが多おおい。 🇳🇵 किटकिट
• 歯牙欠損しがけっそん：咀嚼そしゃく機能きのう低下ていか → 栄養えいよう状態じょうたいの悪化あっか・発音はつおん障害しょうがい。 🇳🇵 दाँत झर्नु
• 口腔炎こうくうえん：口内こうないの粘膜ねんまくの炎症えんしょうで、疼痛とうつうや食事しょくじ困難こんなんを招まねく。 🇳🇵 मुखको घाउ
• 誤嚥性肺炎ごえんせいはいえん：口腔こうくう内ないの細菌さいきんが気管きかん・肺はいに入はいり感染かんせんを起おこす。高齢者こうれいしゃの死因しいんとして重要じゅうよう。 🇳🇵 निमोनिया (वृद्धमा जोखिम)
• 口臭こうしゅう：細菌さいきんの代謝たいしゃ産物さんぶつが原因げんいん。社会しゃかい的てきな障壁しょうへきになる。 🇳🇵 मुखको दुर्गन्ध

1-6. 身みじたくに関する観察かんさつのポイント ▶

NEP:: 身じたくको अवलोकन गर्दा के हेर्ने? – कति समय लाग्छ, लुगा लगाउने क्रम मिल्छ कि मिल्दैन, बीचमा रोकिन्छ कि रोकिँदैन? शरीरको क्षमता हेर्ने – हात/औंलाको चाल कस्तो छ, बसेर वा उभिएर सन्तुलन मिल्छ कि? सोच्ने क्षमता – मौसम अनुसार लुगा छान्न सक्छ कि, बटन/जिपर बुझ्छ कि? मुखको अवस्था – गन्ध, गिजाको रातोपन, दाँतको फोहोर, जिब्रोको सेतोपन, सुख्खापन आदि। यी सबै कुरा नोट गर्नु र परिवर्तन देखिएमा रेकर्ड गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।

• ⏳ 時間じかんと手順てじゅん：着脱ちゃくだつに要ようする時間じかん、順序じゅんじょの誤あやまり、途中とちゅうで止とまることの有無うむ。 🇳🇵 समय र क्रम
• 💪 身体しんたい機能きのう：上肢じょうし・手指しゅしの巧緻性こうちせい、座位ざい・立位りついバランスばらんす、反復はんぷく動作どうさの疲労ひろう度ど。 🇳🇵 शारीरिक क्षमता
• 🧠 認知にんち状態じょうたい：衣服いふくの選択せんたく、季節きせつに合あった衣服いふくの判断はんだん、ボタンぼたんやファスナーふぁすなーの操作そうさの理解りかい。 🇳🇵 सोच्ने/बुझ्ने क्षमता
• 😷 口腔こうくう状態じょうたい：口臭こうしゅう、歯肉しにくの発赤はっせき・出血しゅっけつ、歯垢しこう・歯石しせきの付着ふちゃく、舌したの苔こけ、粘膜ねんまくの乾燥かんそうや傷きず。 🇳🇵 मुखको अवस्था

📝 観察時かんさつじの留意点りゅういてん
• 利用者りようしゃの気分きぶんや表情ひょうじょうにも注意ちゅういし、プライバシーぷらいばしーに配慮はいりょする。
• 変化へんかを早期そうきに発見はっけんし、記録きろくを残のこす。
• 介護かいご職員しょくいんは観察かんさつを通とおじて支援しえんの方向性ほうこうせいを考かんがえる。

🇳🇵 観察では、時間・身体・認知・口腔の4点をチェック。

2 食事しょくじに関連かんれんした心こころと体からだのしくみ

2-1. 食事しょくじの意味いみ ▶

NEP:: खाना केवल पेट भर्नका लागि मात्र होइन। यो शरीरलाई ऊर्जा दिन, स्वस्थ राख्न, र सामाजिक रूपमा जोडिनको लागि हो। खाना खाँदा अरूसँगको संगत, स्वादको आनन्द, र संस्कृतिको अनुभव पनि हुन्छ। यसैले खाना QOL (जीवनको गुणस्तर) को महत्वपूर्ण हिस्सा हो। खाना खान नसक्नु भनेको केवल पोषणको कमी मात्र होइन, सामाजिक एक्लोपन र निराशाको कारण पनि हुन सक्छ।

食事しょくじは、生命せいめいを維持いじするための栄養素えいようその摂取せっしゅだけでなく、社会しゃかい性せいや楽したのしみの要素ようそも含ふくむ重要じゅうような活動かつどうです。 🇳🇵 食事は単なる栄養摂取ではなく、社会的・娯楽的要素も持つ。

🔑 試験しけんポイント
食事しょくじは「栄養えいよう摂取せっしゅ」「社会参加しゃかいさんか」「生活せいかつのの質しつ（QOL）」に直結ちょっけつします。

🇳🇵 食事 = 栄養＋社会参加＋QOL。

2-2. からだをつくる栄養素えいようそ ▶

NEP:: हाम्रो शरीरलाई ५ प्रकारका पोषक तत्वहरू चाहिन्छ – कार्बोहाइड्रेट (चामल, रोटी – ऊर्जाको मुख्य स्रोत), प्रोटिन (मासु, दाल – मांसपेशी र अंगहरूको निर्माण), बोसो (तेल, घिउ – ऊर्जा भण्डारण र कोशिका झिल्ली), भिटामिन र खनिज (तरकारी, फलफूल – शरीरको चयापचयलाई नियन्त्रण गर्छन्)। यी सबैको सन्तुलित मात्रा आवश्यक छ।

• 炭水化物たんすいかぶつ：エネルギー源げん（糖質とうしつ・食物繊維しょくもつせんい）。 🇳🇵 कार्बोहाइड्रेट
• タンパク質たんぱくしつ：筋肉きんにく・臓器ぞうき・血液けつえきなどの材料ざいりょう。 🇳🇵 प्रोटिन
• 脂質ししつ：エネルギー貯蔵ちょぞう・細胞膜さいぼうまくの構成こうせい。 🇳🇵 बोसो
• ビタミンびたみん・ミネラルみねらる：代謝たいしゃを調整ちょうせいする微量びりょう栄養素。 🇳🇵 भिटामिन/खनिज

🇳🇵 五大栄養素：炭水化物・タンパク質・脂質・ビタミン・ミネラル。

2-3. 1日にちに必要ひつような栄養量えいようりょう・水分量すいぶんりょう ▶

NEP:: एक दिनमा कति क्यालोरी चाहिन्छ भन्ने कुरा उमेर र शारीरिक गतिविधिमा भर पर्छ। वयस्कलाई दैनिक करिब २.५ लिटर पानी चाहिन्छ (खानाबाट आउने पानी पनि गणना गर्नुपर्छ)। वृद्धवृद्धाहरूलाई प्यास लागेको महसुस हुन गाह्रो हुन्छ, त्यसैले उनीहरूमा निर्जलीकरण (脱水) को जोखिम बढी हुन्छ। उनीहरूलाई बारम्बार पानी पिउन सम्झाउनु पर्छ।

• 推定すいていエネルギーえねるぎー必要量ひつようりょう：年齢ねんれい・身体活動しんたいかつどう量りょうで異ことなる。 🇳🇵 आवश्यक क्यालोरी
• 水分すいぶん：成人せいじんで1日にち約2.5L（食事しょくじからの水分すいぶんも含ふくむ）。 🇳🇵 दैनिक पानीको मात्रा

📌 頻出ひんしゅつ

高齢者こうれいしゃは喉のどの渇かわきを感かんじにくいため、脱水だっすいに注意ちゅうい。

2-4. 食欲しょくよく・おいしさを感かんじるしくみ ▶

NEP:: भोक (食欲) हाम्रो मस्तिष्कको हाइपोथ्यालेमस (視床下部) नामक भागले नियन्त्रण गर्छ। त्यहाँ खाना खाने केन्द्र (摂食中枢) र पेट भरिएको केन्द्र (満腹中枢) हुन्छ। जिब्रोको स्वाद कोपिलाहरू (味蕾) ले पाँच स्वाद थाहा पाउँछन् – मीठो, अमिलो, नुनिलो, तीतो र उमामी। खानाको गन्धले पनि भोक बढाउँछ। यी सबै मिलेर हामीलाई खाना रमाइलो लाग्छ।

• 食欲しょくよくは視床下部ししょうかぶの摂食中枢せっしょくちゅうすうと満腹中枢まんぷくちゅうすうで調節ちょうせつされる。 🇳🇵 भूख – मस्तिष्कको केन्द्रले नियन्त्रण
• 味覚みかく：舌したの味蕾みらいが甘あまい・酸すっぱい・塩しおっぱい・苦にがい・旨うまいを感かんじる。 🇳🇵 स्वाद – जिब्रोले पाँच स्वाद थाहा पाउँछ
• 嗅覚きゅうかく：食品しょくひんの香かおりが食欲しょくよくを刺激しげきする。 🇳🇵 गन्धले भूख बढाउँछ

2-5. 食たべるしくみ（姿勢しせい・摂食障害せっしょくしょうがい） ▶

NEP:: खाना खाँदा सही बस्ने तरिका धेरै महत्त्वपूर्ण छ। पीठ सीधा राख्नु, घाँटीलाई अलिकति अगाडि झुकाउनु र खाना निल्न सजिलो बनाउँछ र खाना फोक्सोमा जानबाट जोगाउँछ। कतिपय अवस्थामा (जस्तै डिमेन्सिया वा निल्ने समस्या) मानिसहरूलाई खाना खान गाह्रो हुन सक्छ। त्यस्तो बेला सहयोग र धैर्य चाहिन्छ।

• 姿勢しせい：座位ざいで背筋はいきんを伸のばし、頸部けいぶを軽かるく前屈ぜんくつさせると誤嚥ごえん予防よぼうになる。 🇳🇵 सही बस्ने तरिका – घाँटी अलिक अगाडि
• 摂食障害せっしょくしょうがい：認知症にんちしょうによる食べたる動作どうさの困難こんなん、咀嚼そしゃく・嚥下えんげ障害しょうがいなど。 🇳🇵 खाना खान समस्या

2-6. 咀嚼そしゃくと嚥下えんげのしくみ（5期き） ▶

NEP:: खाना निल्ने प्रक्रियालाई ५ चरण मा बाँडिएको छ। यो परीक्षामा धेरै सोधिने विषय हो।
① पहिलो चरण (先行期) – खाना देख्नु र सुँघ्नु → मस्तिष्कले खाना चिन्छ।
② दोस्रो चरण (口腔準備期) – दाँतले चपाएर खानालाई मलमल बनाउनु।
③ तेस्रो चरण (口腔期) – जिब्रोले त्यो मलमलाई घाँटीतिर धकेल्नु।
④ चौथो चरण (咽頭期) – स्वत: (रिफ्लेक्स) ले खाना निल्नु, यसबेला वायुनली बन्द हुन्छ।
⑤ पाँचौं चरण (食道期) – खाना पेटसम्म पुग्छ।
यी पाँचै चरणको सही क्रम र विशेषता याद राख्नुहोस्।

嚥下えんげは以下の5期きに分わけられます（頻出ひんしゅつ）。 🇳🇵 嚥下 (खाना निल्ने) の５つの段階：

1. 先行期せんこうき：食物しょくもつを見みて・嗅かいで認識にんしき。 🇳🇵 खाना देख्नु/सुँघ्नु
2. 口腔こうくう準備期じゅんびき：咀嚼そしゃくして食塊しょっかいを作つくる。 🇳🇵 चपाउने
3. 口腔期こうくうき：舌したで食塊しょっかいを咽頭いんとうへ送おくる。 🇳🇵 जिब्रोले धकेल्ने
4. 咽頭期いんとうき：反射的はんしゃてきに嚥下えんげが起おこる（気道きどうが閉とじる）。 🇳🇵 रिफ्लेक्सले निल्ने
5. 食道期しょくどうき：食塊しょっかいが蠕動ぜんどう運動うんどうで胃いへ運はこばれる。 🇳🇵 खाना पेटमा जान्छ

🔑 試験しけんの頻出ひんしゅつ
順序じゅんじょと各かく期きの特徴とくちょうを正確せいかくに覚おぼえること。

2-7. 消化しょうか・吸収きゅうしゅうのしくみ ▶

NEP:: खाना पचाउने काम मुखबाट सुरु हुन्छ – लारले खानालाई नरम बनाउँछ। त्यसपछि पेटमा गएर ग्यास्ट्रिक रसले पचाउँछ। अन्त्यमा सानो आन्द्रा (小腸) मा पुगेर प्यान्क्रियाजको रस र पित्तको मद्दतले पूर्ण रूपमा पचाउँछ। पचेको खानाका पोषक तत्वहरू सानो आन्द्राको भित्तामा रहेका भिल्ली (絨毛) भनिने साना-साना उठानहरूबाट रगत र लिम्फमा अवशोषित हुन्छन्। यसरी पोषण शरीरका सबै भागमा पुग्छ।

• 消化しょうか：口くち（唾液だえき）→胃い（胃液いえき）→小腸しょうちょう（膵液すいえき・胆汁たんじゅう）で栄養素えいようそを分解ぶんかい。 🇳🇵 पाचन – खानालाई सानो बनाउने
• 吸収きゅうしゅう：小腸しょうちょうの絨毛じゅうもうから血液けつえきやリンパりんぱに取とり込こむ。 🇳🇵 अवशोषण – सानो आन्द्रामा

🇳🇵 消化の主な臓器：口・胃・小腸（膵臓・肝臓も関与）。

2-8. のどが渇かわくしくみ ▶

NEP:: तिर्खा (प्यास) लाग्नु भनेको शरीरलाई पानी चाहिएको संकेत हो। जब रगतको गाढापन (浸透圧) बढ्छ, मस्तिष्कको हाइपोथ्यालेमसले यो थाहा पाउँछ र हामीलाई पानी पिउन प्रेरित गर्छ। तर वृद्धवृद्धाहरूमा प्यास लागेको महसुस हुन गाह्रो हुन्छ, त्यसैले उनीहरूलाई पानी पिउन सम्झाउनु पर्छ। नत्र निर्जलीकरण (脱水) हुन सक्छ, जुन गम्भीर हुन सक्छ।

喉のどの渇かわきは、血液けつえきの浸透圧しんとうあつが上昇じょうしょうすると視床下部ししょうかぶの浸透圧しんとうあつ受容体じゅようたいが刺激しげきされ、飲水いんすい行動こうどうを促うながします。 🇳🇵 प्यास – रगतको गाढापनले मस्तिष्कलाई संकेत पठाउँछ र पानी पिउन उत्प्रेरित गर्छ।

⚠️ 高齢者こうれいしゃの注意点ちゅういてん

高齢者こうれいしゃは喉のどの渇かわきを感かんじにくいため、脱水だっすいに注意ちゅうい。

2-9. 機能低下きのうていか・障害しょうがいが食事しょくじに及およぼす影響えいきょう ▶

NEP:: उमेर बढ्दा चपाउने र निल्ने क्षमता कमजोर हुन्छ। लार पनि कम उत्पादन हुन्छ। मस्तिष्कघात, पार्किन्सन, डिमेन्सिया जस्ता रोगले पनि खाना खान गाह्रो बनाउँछ। यसका परिणामहरू गम्भीर हुन सक्छन् – खाना फोक्सोमा जानु (誤嚥) → निमोनिया, खाना कम खानु → कुपोषण र मांसपेशी कमजोर, पानी कम पिउनु → निर्जलीकरण। यी सबै एकअर्कासँग जोडिएका छन्, त्यसैले खानाको अवलोकन धेरै महत्त्वपूर्ण छ।

🔹 原因げんいん

• 加齢かれいによる咀嚼そしゃく機能きのう低下ていか、唾液だえき分泌ぶんぴつ低下ていか。 🇳🇵 उमेरले चपाउन/निल्न गाह्रो
• 疾患しっかん：脳血管障害のうけっかんしょうがい、パーキンソンぱーきんそん病びょう、認知症にんちしょう。 🇳🇵 रोगले असर
• 精神せいしん的てき要因よういん：うつうつ、食欲しょくよく低下ていか。 🇳🇵 मानसिक कारण

🔹 影響えいきょう

• 誤嚥ごえん（嚥下えんげ障害しょうがい）→ 誤嚥性肺炎ごえんせいはいえん。 🇳🇵 खाना फोक्सोमा जानु
• 低血糖ていけっとう・高血糖こうけっとう（糖尿病とうにょうびょうの場合ばあい）。 🇳🇵 रगतमा चिनी कम/धेरै
• 食事量しょくじりょうの低下ていか→ 低栄養ていえいよう、筋力きんりょく低下ていか。 🇳🇵 खाना कम खानु → कुपोषण
• 脱水だっすい（水分すいぶん摂取せっしゅ不足ぶそく）。 🇳🇵 पानीको कमी

📌 頻出ひんしゅつ連鎖れんさ

嚥下障害えんげしょうがい → 誤嚥ごえん → 誤嚥性肺炎ごえんせいはいえん → 重症化じゅうしょうか

2-10. 食事しょくじに関する観察かんさつのポイント ▶

NEP:: खाना खाँदा के हेर्ने भनेर जान्नु धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
• खानाको मात्रा र गति – कति खान्छ, कति छिटो खान्छ, बीचमा रोकिन्छ कि?
• बस्ने तरिका – पीठ सीधा छ कि, घाँटी अगाडि झुकेको छ कि?
• चपाउने र निल्ने – कति पटक चपाउँछ, खोकी लाग्छ कि निल्न गाह्रो हुन्छ?
• पानीको मात्रा – कति पानी पिउँछ, प्यास लागेको बताउँछ कि?
• मुखको अवस्था – गन्ध, दाँतको स्वास्थ्य, हाते दाँत मिल्छ कि?
यी कुराहरू नियमित रेकर्ड गर्नु र परिवर्तन देखिएमा सहयोगको योजना बनाउनु पर्छ।

• 🍽️ 食事しょくじ量りょう・速度そくど：残のこし量りょう、食べたる時間じかん、途中とちゅうで止とまるか。 🇳🇵 कति खान्छ, कति छिटो
• 🧍 姿勢しせい：座位ざいが保たもてているか、頸部けいぶの前屈ぜんくつは適切てきせつか。 🇳🇵 बस्ने तरिका
• 😐 咀嚼そしゃく・嚥下えんげ：咀嚼そしゃくの回数かいすう、むせむせや咳せきの有無うむ。 🇳🇵 चपाउने/निल्ने अवस्था
• 💧 水分すいぶん摂取せっしゅ：飲水いんすい量りょう、喉のどの渇かわきの訴うったえ。 🇳🇵 पानी पिउने मात्रा
• 😷 口腔こうくう状態じょうたい：口臭こうしゅう、歯しの状態じょうたい、義歯ぎしの適合てきごう。 🇳🇵 मुखको अवस्था

📝 観察時かんさつじの留意点りゅういてん
• 利用者りようしゃの好このみや食べたるペースぺーすを尊重そんちょうする。
• 食事しょくじ中ちゅうのむせむせや咳せきは誤嚥ごえんのサインさいん。
• 残のこした理由りゆう（味あじ、固かたさ、量りょうなど）を記録きろくする。

🇳🇵 食事の観察では、量・姿勢・咀嚼・水分・口腔状態をチェック。

3 試験対策しけんたいさくまとめ（頻出ひんしゅつキーワード）

📌 重要じゅうようキーワード（フラッシュカード） ▶

NEP:: तलका फ्ल्यासकार्डहरू परीक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण शब्दहरू हुन्। प्रत्येक कार्डमा एउटा शब्द (अगाडि) र त्यसको अर्थ + नेपाली अनुवाद (पछाडि) छ। कार्डमा क्लिक गरेर पल्टाउनुहोस् र आफैंलाई परीक्षण गर्नुहोस्। बारम्बार अभ्यास गर्दा याद रहन्छ।

🧪 ミニクイズ（8問もん） ▶

NEP:: यो ८ प्रश्नको सानो क्विज हो। प्रत्येक प्रश्नको जवाफ छान्नुहोस् र "अर्को प्रश्न" बटन थिच्नुहोस्। अन्त्यमा तपाईंको स्कोर देखाइनेछ। यसले तपाईंलाई कुन विषयमा अझ ध्यान दिनु पर्छ भनेर बुझ्न मद्दत गर्छ।

問題もんだい 1 / 8 正解せいかい: 0

Loading...

🔮 第だい39回かい 予想よそうポイント ▶

NEP:: ३९औं परीक्षामा यी विषयहरूबाट प्रश्न आउने सम्भावना धेरै छ –
① ICF (अन्तर्राष्ट्रिय कार्यात्मकता वर्गीकरण) को दृष्टिकोणबाट 身じたく र खानाको मूल्यांकन।
② निल्ने ५ चरण (嚥下5期) – क्रम र विशेषता राम्ररी याद राख्नुहोस्।
③ मुखको स्वास्थ्य र सम्पूर्ण शरीरको सम्बन्ध – कुपोषण, निर्जलीकरण, निमोनिया।
④ वृद्धवृद्धामा पानी र पोषणको अवलोकन – कसरी गर्ने र के हेर्ने।
यी विषयहरूमा विशेष ध्यान दिनुहोस्।

🔮 第だい39回かい 予想よそうポイント

• ICF（国際生活機能分類） の視点してんから身みじたくと食事しょくじを評価ひょうかする問題もんだいが引ひき続つづき出題しゅつだいされる可能性かのうせいが高たかい。
• 嚥下えんげ5期きの順序じゅんじょと誤嚥ごえん予防よぼう（頸部前屈けいぶぜんくつ・とろみ）は毎回まいかいの頻出ひんしゅつ。
• 口腔こうくう機能きのう低下ていかと全身ぜんしん状態じょうたい（低栄養ていえいよう・脱水だっすい・誤嚥性肺炎ごえんせいはいえん）の関連かんれんも重要じゅうよう。
• 高齢者こうれいしゃの栄養えいよう管理かんりと水分すいぶん摂取せっしゅの観察かんさつポイントも必かならず押おさえる。

🇳🇵 予想：ICFの視点、嚥下5期、口腔ケアと全身状態の関連。

© 2026 All Right Reserved ・Nirmal Qtc