認知症の理解②
第39回 重要度：
★★★ 最重要
★★★ 重要
★★★ 基本
認知症の理解 ②
🇳🇵 बुझ्न सजिलो नेपाली अनुवादसहित | 第39回 介護福祉士国家試験 (2027年1月)
📚 目次 / विषय सूची
認知症と間違えられやすい症状・疾患
★★★
💡 認知症と間違えやすい3つ：うつ病（仮性認知症）・アパシー・せん妄
🇳🇵 तीनवटा कुरा छन् जुन डिमेन्सिया जस्तै देखिन्छन् तर असली डिमेन्सिया होइनन्: डिप्रेसन (नक्कली डिमेन्सिया), उदासीनता (apathy), र अचानक भ्रम (delirium / सेन्मो)।
● 仮性認知症（うつ病）
うつ病に伴う仮性認知症とは？
うつ病に伴って認知症に似た状態になることを仮性認知症という。快復すると元に戻るので、真の認知症とは区別される。
🇳🇵 कहिलेकाहीँ डिप्रेसन भएको मान्छे डिमेन्सिया जस्तै देखिन्छ — यसलाई "नक्कली डिमेन्सिया" भनिन्छ। तर डिप्रेसन निको भएपछि बिरामी पहिले जस्तै हुन्छ, त्यसैले यो असली डिमेन्सिया होइन।
仮性認知症の8つの特徴 ★★★
| # | 仮性認知症（うつ病） | 本物の認知症 |
|---|---|---|
| ① | 身体の不調を自分から訴える | 自分から訴えることは少ない |
| ② | もの忘れを肯定する（認める） | もの忘れを否定する |
| ③ | ひきこもることが多い | ひきこもりは少ない |
| ④ | 口数が少なく、悲観的 | 元気に笑ったり大きい声で話す |
| ⑤ | 食欲が減る | — |
| ⑥ | 夕方より午前中に具合が悪い | — |
| ⑦ | 症状が急速に進行 | ゆっくり進行 |
| ⑧ | 抗うつ薬の投与で改善 | — |
🇳🇵 नक्कली डिमेन्सिया (डिप्रेसन)मा बिरामी आफैले "मलाई बिर्सिन्छ" भन्छन्, बिहान बढी नराम्रो हुन्छ, छिटो बिग्रिन्छ, र एन्टी-डिप्रेसन औषधिले निको हुन्छ। असली डिमेन्सियामा बिरामी आफैले बिर्सिन्छु भन्दैनन्, हाँस्छन्, ठूलो स्वरले बोल्छन्, र बिस्तारै बढ्छ।
● アパシー（無気力・無関心）
アパシーの症状
アパシーの症状はうつ病と似ているが、区別が必要。無気力である自覚が乏しい・無感情・悲哀的でないなどがある。血管性認知症に多く出現するが、どの型の認知症でも重度になると出現する。
🇳🇵 अपाथी भनेको "केहीप्रति इच्छा वा भावना नहुने" अवस्था हो। डिप्रेसनसँग मिल्दोजुल्दो छ तर फरक छ — अपाथीमा बिरामी आफूलाई दुःख लागेको भन्दैनन्, केहीप्रति भावना नै हुँदैन। ब्लड भेसल टाइप डिमेन्सियामा धेरै देखिन्छ।
● せん妄（Delirium）
せん妄とは？
せん妄になると認知症と似た状態になるが、快復すると元に戻るため、認知症とは区別される。
🇳🇵 सेन्मो (delirium) भनेको अचानक हुने भ्रमको अवस्था हो — डिमेन्सिया जस्तै देखिन्छ तर निको भएपछि पहिले जस्तै हुन्छ। त्यसैले डिमेन्सिया होइन।
せん妄の6つの特徴 ★★★
| # | せん妄の特徴 | 認知症との違い |
|---|---|---|
| ① | 意識の混濁（覚醒水準の低下） | 認知症は意識清明 |
| ② | 幻覚を伴うことがある | — |
| ③ | 発症が急激 | 急激には起こらない |
| ④ | 1日の中で症状が変動（日内変動） | — |
| ⑤ | 夜間に起こることが多い（夜間せん妄） | — |
| ⑥ | 失禁が起こりやすい | 末期になってから起こる |
🇳🇵 सेन्मो (せん妄) अचानक सुरु हुन्छ। बिरामीको होस स्पष्ट हुँदैन, लक्षणहरू दिनभरि बदलिरहन्छन् र राति बढी देखिन्छन्। डिमेन्सिया (認知症) भने बिस्तारै सुरु हुन्छ। बिरामीको होस सामान्यतया स्पष्ट हुन्छ र लक्षणहरू विस्तारै बढ्दै जान्छन्।
せん妄の主な原因
脳梗塞など脳の循環障害が主な原因。ほかに心筋梗塞・肺炎などの感染症・高熱・脱水状態・栄養失調・薬剤の過剰投与・アルコール中毒などが誘因となる。
🇳🇵 सेन्मो हुने मुख्य कारण: मस्तिष्कमा रगत राम्रोसँग नपुग्नु (स्ट्रोक आदि)। अरू कारण — निमोनिया, ज्वरो, पानीको कमी, औषधि धेरै खानु, रक्सी।
アルツハイマー型認知症
★★★
💡 アルツハイマー（Alzheimer, A.）が報告した認知症。女性に多く、ゆっくり進行し、人格は比較的保たれる。平均8年で進行。
🇳🇵 अल्जाइमर डाक्टरले पत्ता लगाएको डिमेन्सिया हो। महिलामा बढी हुन्छ, बिस्तारै बढ्छ, र मान्छेको स्वभाव लामो समयसम्म बच्छ। औसत ८ वर्षमा गम्भीर हुन्छ।
● 基本・脳の変化
アルツハイマー型とは？
精神科医師アルツハイマー（Alzheimer, A.）によって報告された認知症疾患。大脳皮質の神経細胞が消失し、脳萎縮が生じる。
🇳🇵 दिमागको माथिल्लो भागका स्नायु कोषहरू मर्दै जान्छन् र दिमाग खुम्चिन्छ। यो अल्जाइमरको मुख्य कुरा हो।
神経学的所見 ★★★
老人斑・神経原線維変化・神経細胞萎縮が生じる。これらは大脳皮質全体ではなく、側頭葉から頭頂葉にかけて強く生じ、進行すると前頭葉に及ぶ。
🇳🇵 दिमागमा तीन परिवर्तन देखिन्छ: (१) बुढ्यौलीको दाग जम्नु (दिमागमा फोहोरजस्तै प्रोटिन थुप्रिँदै गएर दाग बन्नु), (२) स्नायु तन्तुहरू बङ्गिनु, (३) स्नायु कोष खुम्चिनु। यी कुरा सुरुमा कानको पछाडिको भाग र टाउकोको माथिल्लो भागमा देखिन्छ, पछि अगाडिको भागमा पनि पुग्छ।
記憶に関わる部位の病変
記憶に関与する側頭葉の内側の海馬・大脳辺縁系に明らかな病変がみられる。運動や感覚の中枢の変化は軽く、末期を除けば運動機能は保たれる。
🇳🇵 स्मरणशक्तिसँग सम्बन्धित हिप्पोक्याम्पस (海馬) र लिम्बिक प्रणाली (大脳辺縁系) मा स्पष्ट क्षति देखिन्छ। तर शरीर चलाउने र महसुस गर्ने भागमा कम असर पर्छ, त्यसैले अन्तिम चरणबाहेक हिँडडुल गर्ने क्षमता प्रायः कायम रहन्छ।
● 主な症状
頭頂連合野の低下 → 空間認知障害
頭頂連合野の機能低下が早期からみられるので、視点取得困難・空間認知障害が現れる。
🇳🇵 सुरुदेखि नै दिमागको ठाउँ र दूरी बुझ्ने भाग कमजोर हुन्छ। त्यसैले दिशा छुट्ने, बाटो बिर्सिने र आफू कहाँ छु भन्ने थाहा नहुने समस्या देखिन्छ।
失語・失行・失認（巣症状）
脳の特定の領域における機能が失われることによる巣症状がみられる。巣症状＝大脳半球の一部が障害されて生じる症状。全体的に障害されると意識障害という。
🇳🇵 दिमागको कुनै एउटा विशेष भाग बिग्रँदा देखिने लक्षणलाई "巣症状 (そうしょうじょう)" भनिन्छ। यदि दिमागको एउटा भाग मात्र प्रभावित हुन्छ भने यस्ता लक्षण देखिन्छन्। तर दिमाग समग्र रूपमा प्रभावित भएमा चेतनामा समस्या (意識障害) हुन्छ।
人格の水準が比較的保たれる ★★★
認知機能の低下が高度になっても、にこやかに対応したり、あいさつの言葉をかわしたりするなど、人格の水準が比較的保たれるのが特徴。
🇳🇵 अल्जाइमरमा स्मरणशक्ति धेरै घटे पनि व्यक्तित्व (स्वभाव) प्रायः लामो समयसम्म सुरक्षित रहन्छ। त्यसैले बिरामीले मुस्कुराएर कुरा गर्न र अभिवादन गर्न सक्छन्।
神経症状と末期
筋強剛（筋肉の緊張が高まる）・歩行障害などの神経症状がみられる。末期には自発性の喪失・寝たきり・嚥下機能低下・発語のみられない状態となる。
🇳🇵 अन्तिम चरणमा मांसपेशी कडा हुन्छ, हिँड्न गाह्रो हुन्छ। पछि ओछ्यानमै सीमित, निल्न नसक्ने, बोल्न नसक्ने अवस्थामा पुग्छन्।
発症と経過 ★★★
発症時期は明確ではなく、いつとなくもの忘れが始まりゆっくり進行する。発病から終末期までの経過は平均8年（約3年〜20年）。死亡原因は感染症・心不全が多い。
🇳🇵 कहिले सुरु भयो स्पष्ट हुँदैन — कतैबाट बिर्सिन थाल्छन्, बिस्तारै बिग्रिन्छ। सुरुदेखि अन्त्यसम्म औसत ८ वर्ष (३ देखि २० वर्षसम्म)। मृत्युको कारण प्रायः निमोनिया वा मुटुको कमजोरी हो।
● 症状の進行段階
アルツハイマー型の主な症状が起こる段階 ★★★
| 段階 | 症状 |
|---|---|
| 軽度 |
・不安やうつ状態、もの盗られ妄想、作話 ・料理の手順を間違える（遂行機能障害） ・家計の管理や買い物に支障（計算力の低下） |
| 中等度 |
・適切な衣服を選んで着ることができない ・大声をあげる・感情障害・徘徊・不眠などの行動・心理症状（BPSD） |
| やや高度 |
・着衣、入浴などに介助が必要 ・失禁 |
| 高度 |
・理解できる単語が1つになる ・歩行障害 ・座位の保持ができない ・昏迷、昏睡 |
🇳🇵 अल्जाइमर चार चरणमा बढ्छ: हल्का (पैसा/भान्साको काम बिग्रिनु, सामान चोरियो भन्ने भ्रम), मध्यम (कपडा छान्न नसक्नु, हिँडिरहने, BPSD), अलि गम्भीर (नुहाउन सहयोग, थोरै), र गम्भीर (हिँड्न नसक्ने, कोमामा)। "मेरो सामान कसैले चोर्यो" भन्ने भ्रम (मोनो-तोरारे) अल्जाइमरको खास लक्षण हो।
血管性・レビー小体型・前頭側頭型
★★★
● 血管性認知症
血管性認知症とは？
脳の血液の流れが障害されて起きる脳血管障害（脳出血・くも膜下出血・脳梗塞等）を基盤として起こる。男性に多い。
🇳🇵 दिमागमा रगत राम्रोसँग नपुगेर हुने डिमेन्सिया हो — स्ट्रोक, ब्रेन ब्लीडिङ आदिले हुन्छ। पुरुषमा बढी देखिन्छ।
血管性の特徴 ★★★
・階段状に悪化する（脳卒中の発作を繰り返すことで進行）
・感情失禁（ちょっとしたことで泣いたり笑ったりする）
・まだら認知症（障害されていない機能が残る）
・初期から頭痛・めまい・もの忘れなどの自覚症状あり
・多発性脳梗塞や大脳白質虚血による症状はアルツハイマー型と同様にゆっくり進行する特徴も
・感情失禁（ちょっとしたことで泣いたり笑ったりする）
・まだら認知症（障害されていない機能が残る）
・初期から頭痛・めまい・もの忘れなどの自覚症状あり
・多発性脳梗塞や大脳白質虚血による症状はアルツハイマー型と同様にゆっくり進行する特徴も
🇳🇵 यो रोग सीढी-सीढी झैँ बिग्रिँदै जान्छ। सानो कुरामा पनि अचानक रुने वा हाँस्ने (भावना नियन्त्रण गर्न नसक्ने) समस्या देखिन्छ। केही क्षमता बिग्रिए पनि केही क्षमता जोगिएर रहने भएकाले "माडारा डिमेन्सिया" भनिन्छ। सुरुदेखि नै टाउको दुख्ने, रिंगटा लाग्ने र बिर्सिने समस्या भएको थाहा हुन सक्छ।
● レビー小体型認知症
レビー小体型の特徴 ★★★
脳全体にレビー小体（異常物質）が沈着して生じる。病因は不明。後頭葉の機能低下が強い。
・幻視（「人がいる」「虫がいる」など現実的な幻視が特徴）
・パーキンソン症状（すくみ足・小刻み歩行・前傾姿勢・転倒を繰り返す）
・日内変動（注意や覚醒レベルの変動）
・失神・一過性の意識障害
・誤嚥性肺炎の合併が多い
・幻視体験は否定せず、不安解消に必要な対応をとる
・幻視（「人がいる」「虫がいる」など現実的な幻視が特徴）
・パーキンソン症状（すくみ足・小刻み歩行・前傾姿勢・転倒を繰り返す）
・日内変動（注意や覚醒レベルの変動）
・失神・一過性の意識障害
・誤嚥性肺炎の合併が多い
・幻視体験は否定せず、不安解消に必要な対応をとる
🇳🇵 लेवी बडी डिमेन्सियाको मुख्य तीन कुरा: (१) वास्तवमा नभएको कुरा देख्नु — \'त्यहाँ मान्छे छ!\' (hallucination), (२) हिँड्न गाह्रो, हल्लिइरहनु (Parkinson जस्तो), (३) लक्षण दिनभर बदलिरहन्छ। निल्न गाह्रो भएर फोक्सोमा खाना पस्ने (aspiration pneumonia) पनि बढी हुन्छ।
● 前頭側頭型認知症（ピック病）
前頭側頭型の特徴 ★★★
初老期に発症する代表的な認知症疾患。前頭葉と側頭葉に限定して脳が萎縮する。
・人格変化が特徴的な症状（初期には記憶低下や生活障害は軽度）
・脱抑制（理性や感情をコントロールする抑制が外れる）：万引き・無精な生活・わがまま・性的行動
・常同行動（毎日同じ行動を繰り返す）・決まりごとがよくみられる
・進行すると言葉の意味が理解できなくなる
・動作についての記憶や見当識は保たれる
・人格変化が特徴的な症状（初期には記憶低下や生活障害は軽度）
・脱抑制（理性や感情をコントロールする抑制が外れる）：万引き・無精な生活・わがまま・性的行動
・常同行動（毎日同じ行動を繰り返す）・決まりごとがよくみられる
・進行すると言葉の意味が理解できなくなる
・動作についての記憶や見当識は保たれる
🇳🇵 फ्रन्टल-टेम्पोरल डिमेन्सिया (पिक्क रोग) मुख्यतः ५०-६० उमेर (शोरोउकी) मा सुरु हुन्छ। मुख्य कुरा: स्वभाव बदलिन्छ — अचानक चोरी गर्छन्, लाजमर्दो काम गर्छन्, हरेक दिन एउटै काम दोहोर्याउँछन् (जस्तै एउटै बाटोमा हिँड्छन्)। तर हिँड्ने/ठाउँ चिन्ने क्षमता लामो समय बच्छ।
治る認知症（原因疾患）
★★★
💡 治る認知症：慢性硬膜下血腫・正常圧水頭症・甲状腺機能低下症
🇳🇵 यी तीन रोगले डिमेन्सिया जस्तो देखाउँछन् तर उपचार गरे निको हुन्छ — त्यसैले \"निको हुने डिमेन्सिया\" भनिन्छ।
● クロイツフェルト・ヤコブ病
クロイツフェルト・ヤコブ病 ★★★
クロイツフェルト（Creutzfeldt, H. G.）とヤコブ（Jakob, A. M.）によって報告された、急速に進行する認知症の原因疾患。発症は50〜60歳代に多く、初発症状から6〜12か月で死に至る。
原因：プリオンたんぱく（細菌やウイルスではない）。症状：認知障害と運動失調、筋強剛・運動麻痺・幻覚等。治療法は見つかっていない。
原因：プリオンたんぱく（細菌やウイルスではない）。症状：認知障害と運動失調、筋強剛・運動麻痺・幻覚等。治療法は見つかっていない。
🇳🇵 क्रॉयट्जफेल्ट-याकोब रोग: \"प्रिओन\" नामको असामान्य प्रोटिनले हुन्छ — भाइरस वा ब्याक्टेरिया होइन। ५०-६० उमेरमा देखिन्छ, ६-१२ महिनामा मृत्यु हुन्छ। उपचार छैन।
● 慢性硬膜下血腫
慢性硬膜下血腫 ★★★
脳を包む3枚の薄い膜のうち一番外側の硬膜の下に血腫ができる疾患。原因は転倒による脳の打撲。打撲の際には痛みのほかに症状がない。
・頭部CT検査で診断が可能
・打撲後1〜3か月くらいで頭痛ともの忘れの症状
・簡単な脳手術で治る認知症の代表
・尿失禁や寝たきりを誘発しやすい。抗凝固薬の使用はリスクとなる
・頭部CT検査で診断が可能
・打撲後1〜3か月くらいで頭痛ともの忘れの症状
・簡単な脳手術で治る認知症の代表
・尿失禁や寝たきりを誘発しやすい。抗凝固薬の使用はリスクとなる
🇳🇵 लड्दा टाउको ठोक्किएपछि १-३ महिनामा डिमेन्सिया जस्तो लक्षण देखिन्छ। टाउकोको परीक्षण गरे थाहा हुन्छ, र सानो अप्रेसनले रगत निकाले निको हुन्छ — यो \"निको हुने डिमेन्सिया\"को मुख्य उदाहरण हो।
● 正常圧水頭症
正常圧水頭症の3徴候 ★★★
脳脊髄液の吸収障害や循環の異常により髄液が頭蓋腔内にたまる疾患。主な症状の3徴候：
| 3徴候 | 内容 |
|---|---|
| ①認知障害 | 記憶・判断が低下 |
| ②歩行障害 | すり足、小刻み |
| ③尿失禁 | 排尿コントロール困難 |
🇳🇵 दिमागमा पानी जम्दा हुन्छ। तीन लक्षण: (१) बिर्सिनु, (२) हिँड्न गाह्रो, (३) पिसाब आफैँ जाने। शन्ट अप्रेसन (drain हाल्ने) गरे निको हुन सक्छ।
シャント手術により改善が期待できる
● 甲状腺機能低下症・その他
その他の治る認知症
甲状腺機能低下症ではもの忘れがみられる。早期の診断によって、症状の改善や根本的な治療が可能な場合がある。
🇳🇵 थाइरोइड ग्रन्थी कमजोर भएमा पनि बिर्सिने समस्या देखिन्छ। छिट्टै पत्ता लागे उपचार सम्भव छ।
アルツハイマー型 vs 血管性：比較
★★★
アルツ vs 血管性 比較表
| アルツハイマー型 | 血管性 | |
|---|---|---|
| 男女比 | 女性に多い | 男性に多い |
| 自覚症状 | なし | 初期から頭痛・めまい |
| 合併症 | 糖尿病・高血圧等 | 高血圧・糖尿病・心疾患 |
| 特徴的症状 | 落ち着きなし・多弁・奇異な屈託のなさ | 感情失禁・うつ状態・せん妄 |
| 進行 | ゆっくり・人格保持 | 階段状に悪化・まだら |
🇳🇵 परीक्षामा यी दुईको फरक धेरै सोधिन्छ! मुख्य कुरा: अल्जाइमर = महिला, बिस्तारै, स्वभाव बच्छ। ब्लड भेसल = पुरुष, सीढी-सीढी, भावना कन्ट्रोल गुम्छ।
危険因子（リスクファクター）比較
| 危険因子 | アルツハイマー型 | 血管性 |
|---|---|---|
| 加齢 | 加齢に伴って増加 | 加齢で増加するが密接ではない |
| 高血圧 | — | 最も重要な危険因子 |
| 肥満・糖尿病 | — | 重要な危険因子 |
| 運動 | 運動習慣がある人は発症が少ない。脳血流・代謝を改善 | |
| 知的活動 | 文章を読む・日記を書くなどが発症リスクを低くする | |
🇳🇵 ब्लड भेसल डिमेन्सियाको सबैभन्दा ठूलो जोखिम = उच्च रक्तचाप (hypertension)। नियमित व्यायाम र पढ्ने-लेख्ने बानीले दुवैको जोखिम घट्छ।
若年性認知症
★★★
💡 若年性認知症 = 65歳未満で発症した認知症。推定発症年齢の平均は約54歳。
🇳🇵 ६५ वर्षभन्दा कम उमेरमा हुने डिमेन्सिया हो। औसत उमेर लगभग ५४ वर्ष।
分類と特徴
| 分類 | 年齢 |
|---|---|
| 初老期 | 40〜64歳 |
| 若年期 | 18〜39歳 |
若年性認知症の特徴
・老年期と比べて有病率が著しく低い
・進行は速い
・遺伝する可能性は低い
・発症は男性に多い
・原因：アルツハイマー型・血管性が多い
・在職中に職場の人の気づきで早期発見されることが多い
・進行は速い
・遺伝する可能性は低い
・発症は男性に多い
・原因：アルツハイマー型・血管性が多い
・在職中に職場の人の気づきで早期発見されることが多い
🇳🅵 कम उमेरको डिमेन्सिया बुढाउमेरको भन्दा दुर्लभ छ तर बढी छिटो बिग्रिन्छ। पुरुषमा बढी हुन्छ। काममा हुँदा सहकर्मीले पहिले थाहा पाउँछन्।
課題と支援
・子ども世代への心理的影響が大きい
・ヤングケアラー（子どもが介護者になる）問題
・身体的機能が保たれているため家族の介護負担が大きい（徘徊の移動距離が長いなど）
・社会的支援が少ない
・発症後退職する人が多く収入が減少
・就労支援が必要になることが多い
・国は若年性認知症支援コーディネーターを配し、就労支援を進めている
・ヤングケアラー（子どもが介護者になる）問題
・身体的機能が保たれているため家族の介護負担が大きい（徘徊の移動距離が長いなど）
・社会的支援が少ない
・発症後退職する人が多く収入が減少
・就労支援が必要になることが多い
・国は若年性認知症支援コーディネーターを配し、就労支援を進めている
🇳🅵 ठूलो समस्या: बच्चाहरूले आफ्नै बाबुआमाको हेरचाह गर्नुपर्छ (ヤングケアラー)। जागिर जान्छ, आम्दानी घट्छ। सरकारले \"कम उमेरका डिमेन्सिया सहयोग संयोजक\" राखेको छ।
認知症の予防・治療・薬物療法
★★★
💡 薬物療法は病気の進行を「抑制」するもの。完全に止めることはできない。
🇳🅵 औषधिले डिमेन्सिया ढिलाउँछ तर पूरै रोक्दैन — यो परीक्षामा महत्त्वपूर्ण बिन्दु हो।
● 主要な治療薬
認知症治療薬一覧 ★★★
| 薬剤名 | 商品名 | 対象 |
|---|---|---|
| ドネペジル塩酸塩 | アリセプト® | 軽度〜高度（アルツ・レビー） |
| ガランタミン臭化水素酸塩 | レミニール® | 軽度・中等度 |
| リバスチグミン | イクセロン®・リバスタッチ® | 軽度・中等度 |
| メマンチン塩酸塩 | メマリー® | 中等度〜高度 |
| レカネマブ | レケンビ® | 2023（令和5）年承認★新薬 |
| ドナネマブ | ケサンラ® | 2024（令和6）年承認★新薬 |
🇳🅵 परीक्षामा महत्त्वपूर्ण नयाँ औषधि: レカネマブ (レケンビ®) = २०२३ मा स्वीकृत, ドナネマブ (ケサンラ®) = २०२४ मा स्वीकृत। दुवैले अल्जाइमरको कारण प्रोटिन (amyloid)लाई सीधै आक्रमण गर्छन्।
BPSD治療薬：リスペリドン
行動・心理症状（BPSD）に用いられるリスペリドン（リスパダール®）では、パーキンソン症候群や過鎮静が副作用としてある。抗精神病薬を使用する場合、転倒や誤嚥のリスクが高まる。
🇳🅵 BPSD को लागि रिस्पेरिडोन दिइन्छ तर साइड इफेक्ट: पार्किन्सन जस्तो हल्लिनु र बढी निदाउनु। त्यसैले लड्ने र निल्न गाह्रो हुने जोखिम बढ्छ।
● 予防アプローチ
認知症予防の2つのアプローチ
| アプローチ | 対象 |
|---|---|
| ポピュレーションアプローチ | 健康的な人も含めた広い対象 |
| ハイリスクアプローチ | 疾患を発症しやすいリスクの高い人 |
🇳🅵 डिमेन्सिया रोकथामका दुई तरिका: सबैलाई लक्षित (population) र जोखिम भएकालाई मात्र लक्षित (high-risk)।
BPSD・認知症のある人の心理
★★★
💡 BPSD =行動症状（観察でわかる）＋心理症状（面談でわかる）
BPSD を抑制・禁止すると不安感を助長する！
BPSD を抑制・禁止すると不安感を助長する！
🇳🅵 BPSD: हेर्दा बुझिने (हिँडिरहनु, चिच्याउनु) र कुरा गर्दा बुझिने (डर, भ्रम)। BPSD लाई जबर्जस्ती रोक्दा झन् बेचैन हुन्छन् — यो गलत हो।
● 主要な BPSD
BPSD一覧 ★★★
| BPSD | 内容 |
|---|---|
| 暴言・暴力・易怒性 | 怒りっぽくなる。不満が蓄積されると暴言・暴力に結びつく |
| 徘徊・無断外出 | その人なりの目的をもって行動している（行動意図が明確でない場合もある） |
| 不穏・焦燥 | イライラしながら質問を繰り返したり、うろつきまわる |
| 拒否 | 介護を拒否する |
| 不安 | レビー小体型では幻視が不安をもたらすことも |
| うつ | アルツハイマー型では初期になりやすい |
| アパシー | 意欲がなく、自発性に欠けた状態。感情の起伏もない |
| 妄想 | アルツハイマー型ではもの盗られ妄想が主体 |
| 幻視 | レビー小体型では現実感のある幻視が特徴 |
| 異食 | 本来食べられないものを口に入れる、あるいは食べる |
🇳🅵 BPSD को मुख्य कुराहरू: \"मेरो सामान चोरियो\" भन्ने भ्रम = अल्जाइमर। वास्तवमा नभएको कुरा देख्नु (hallucination) = लेवी बडी। हिँडिरहनु = आफ्नो उद्देश्य लिएर हिँड्छन् — जबर्जस्ती नरोक्नु।
● BPSD の背景と心理
BPSD の背景因子
遺伝的要因（遺伝子異常）・神経生物学的要因（脳の神経科学的変化・病理学的変化）・心理学的要因（性格・ストレス反応）・社会的要因（環境・介護者の要因）がある。
🇳🇵 BPSD किन हुन्छ? चार कारण: आनुवंशिक, मस्तिष्कको परिवर्तन, मनोवैज्ञानिक (स्वभाव/तनाव), र वातावरण (जहाँ बस्छन् र हेरचाह गर्नेको व्यवहार)।
認知症の種類による不安・うつの違い ★★★
・血管性認知症やレビー小体型認知症の不安・うつは、脳病変と密接に関連している。
・アルツハイマー型認知症の不安やうつは、脳病変の影響だけでなく、失敗体験によって二次的にもたらされる部分もある。
・アルツハイマー型認知症の不安やうつは、脳病変の影響だけでなく、失敗体験によって二次的にもたらされる部分もある。
🇳🇵 ब्लड भेसल र लेवी बडी डिमेन्सियामा डर/उदासी — दिमागको क्षतिसँग सीधा सम्बन्ध छ। अल्जाइमरमा भने दिमागको क्षति मात्र होइन, बारम्बार गल्ती हुँदा "म गर्न सक्दिनँ" भन्ने अनुभवले पनि डर र उदासी ल्याउँछ।
気持ちに影響を与える要因
| 要因 | 具体例 |
|---|---|
| 体調・薬 | 便秘・不眠・脱水・薬の副作用で混乱 |
| 環境 | 壁とトイレの扉が同色でトイレが見つけにくい、テレビとBGMが両方うるさい |
| 天気 | 昼間なのに雨で薄暗い、気圧の変化で頭が痛い |
| 介護 | できることまで手伝われて、どこまでしたか分からなくなる |
| 生活歴 | 慣れていない方法で実施されてとまどう |
🇳🅵 डिमेन्सिया भएको व्यक्तिको मनमा यी कुराले असर गर्छ: शरीरको अवस्था (कब्जियत, पानीको कमी), वातावरण (शौचालय कसरी देखिन्छ), मौसम, हेरचाहको तरिका, र जीवनभरको बानी।
4大認知症 — 原因・症状まとめ
★★★
💡 4 major types of dementia — 原因と主症状
🇳🇵 चारवटा मुख्य डिमेन्सियाको कारण र लक्षण —
① Alzheimer's disease — アルツハイマー型認知症
原因 / Cause
大脳皮質の神経細胞が消失し脳萎縮が生じる。アミロイドβたんぱく（老人斑）とタウたんぱく（神経原線維変化）が蓄積することで神経細胞が死滅する。側頭葉・頭頂葉から前頭葉へ進行。
🇳🇵 दिमागमा "अमिलोइड बिटा" र "टाउ" भन्ने फोहोर प्रोटिन जम्दै जान्छन् र स्नायु कोषहरू मर्छन्। दिमाग बिस्तारै खुम्चिन्छ। कानको पछाडि र टाउकोको माथिल्लो भागबाट सुरु हुन्छ।
主な症状 / Main Symptoms ★★★
| 症状 | 内容 |
|---|---|
| 記憶障害 | 最近のことを忘れる（エピソード記憶の障害） |
| 見当識障害 | 日付・場所・人がわからなくなる |
| 空間認知障害 | 道に迷う・方向感覚の喪失 |
| もの盗られ妄想 | 「財布を盗まれた」という妄想 |
| 失語・失行・失認 | 言葉・動作・認識の障害 |
| 人格は保持 | 末期まで比較的スムーズに会話・笑顔 |
🇳🇵 मुख्य लक्षण: हालको कुरा बिर्सिनु, बाटो हराउनु, "मेरो पैसा चोरियो" भन्ने भ्रम, बोल्न/काम गर्न/चिन्न गाह्रो। तर स्वभाव लामो समय जोगिन्छ — मुस्कुराउँछन्, अभिवादन गर्छन्।
② Vascular dementia — 血管性認知症
原因 / Cause
脳血管障害（脳梗塞・脳出血・くも膜下出血など）によって脳の血流が途絶え、神経細胞が壊死することで起こる。高血圧が最大の危険因子。
🇳🇵 दिमागमा रगत पुर्याउने नली बन्द भएर वा फुटेर स्नायु कोष मर्छन् (स्ट्रोक)। उच्च रक्तचाप सबैभन्दा ठूलो जोखिम हो — रक्तचाप नियन्त्रणले यो रोक्न सकिन्छ।
主な症状 / Main Symptoms ★★★
| 症状 | 内容 |
|---|---|
| 階段状悪化 | 脳卒中のたびに段階的に悪化 |
| 感情失禁 | ちょっとしたことで泣く・笑う（感情コントロール困難） |
| まだら認知症 | 障害された部分と正常な部分が混在 |
| 自覚症状 | 初期から頭痛・めまい・もの忘れを自覚 |
| 神経症状 | 片麻痺・言語障害・歩行障害を伴うことも |
| うつ・アパシー | 脳病変と密接に関連 |
🇳🇵 मुख्य लक्षण: सीढी-सीढी झैँ बिग्रिनु, सानो कुरामा रुनु/हाँस्नु, कतिपय क्षमता जोगिनु (माडारा), सुरुदेखि टाउको दुख्ने/रिंगटा लाग्ने। एकातिर लुलो हुने, बोल्न गाह्रो हुने पनि देखिन सक्छ।
③ Dementia with Lewy bodies — レビー小体型認知症
原因 / Cause
脳全体にレビー小体（αシヌクレインたんぱくの異常凝集体）が沈着して神経細胞が障害される。後頭葉の機能低下が強い。病因は不明。
🇳🇵 दिमागभरि "लेवी बडी" भन्ने असामान्य प्रोटिनका गुच्छा जम्छन् र स्नायु कोष बिग्रिन्छन्। टाउकोको पछाडिको भाग (後頭葉) सबैभन्दा बढी प्रभावित हुन्छ। कारण अझै थाहा छैन।
主な症状 / Main Symptoms ★★★
| 症状 | 内容 |
|---|---|
| 幻視 | 「人がいる」「虫がいる」など現実的な幻視。否定しないことが重要 |
| パーキンソン症状 | すくみ足・小刻み歩行・前傾姿勢・転倒を繰り返す |
| 日内変動 | 注意・覚醒レベルが一日の中で大きく変動 |
| 失神・意識障害 | 一過性の意識消失 |
| 誤嚥性肺炎 | 嚥下障害による合併症が多い |
| うつ・不安 | 脳病変と密接に関連 |
🇳🇵 मुख्य तीन कुरा: (१) वास्तवमा नभएको कुरा देख्नु — "त्यहाँ मान्छे छ!" (२) हिँड्न गाह्रो, काम्ने (पार्किन्सन जस्तो) (३) दिनभर लक्षण बदलिरहन्छ। निल्न गाह्रो भएर फोक्सोमा खाना पस्ने जोखिम बढी।
④ Frontotemporal dementia — 前頭側頭型認知症（ピック病）
原因 / Cause
前頭葉と側頭葉に限定して神経細胞が変性・脱落し脳が萎縮する。タウたんぱく・TDP-43たんぱくなどの蓄積が関与。初老期（40〜64歳）に発症することが多い。
🇳🇵 दिमागको अगाडिको भाग (前頭葉) र कानको पछाडिको भाग (側頭葉) मात्र खुम्चिन्छ। ४०-६४ उमेर (शोरोउकी) मा बढी देखिन्छ। टाउ प्रोटिनको जमावट सम्बन्धित छ।
主な症状 / Main Symptoms ★★★
| 症状 | 内容 |
|---|---|
| 人格変化 | 初期から性格が変わる（記憶は比較的保持） |
| 脱抑制 | 万引き・性的逸脱行動・わがまま・無精な生活 |
| 常同行動 | 毎日同じ時間に同じ行動を繰り返す |
| 言語障害 | 進行すると言葉の意味が理解できなくなる |
| 記憶・見当識 | 動作の記憶や見当識は長く保たれる |
🇳🇵 मुख्य कुरा: स्मरणशक्ति नभई पहिले स्वभाव बदलिन्छ। अचानक चोरी गर्छन्, लाजमर्दो काम गर्छन्, हरेक दिन एउटै बाटोमा हिँड्छन्। तर हिँड्ने र ठाउँ चिन्ने क्षमता लामो समय जोगिन्छ।
4大認知症 早見表 ★★★
| 種類 | 性別 | 進行 | 最大の特徴 |
|---|---|---|---|
| アルツ | 女性↑ | ゆっくり | 記憶障害・人格保持 |
| 血管性 | 男性↑ | 階段状 | 感情失禁・まだら |
| レビー | — | ゆっくり | 幻視・パーキンソン・日内変動 |
| 前頭側頭型 | — | 初老期 | 人格変化・常同行動 |
🇳🇵 छिटो याद गर्ने तालिका: अल्जाइमर = महिला + बिस्तारै + स्वभाव जोगिन्छ। ब्लड भेसल = पुरुष + सीढी-सीढी + भावना कन्ट्रोल गुम्छ। लेवी = भूत देख्नु + हल्लिनु + दिनभर बदलिन्छ। फ्रन्टल = ४०-६४ उमेर + स्वभाव बदलिन्छ + एउटै काम दोहोर्याउँछ।
📝
模擬試験 — 認知症の理解 ②
第39回 対策 ● 8問 ● 全選択肢解説つき
問1．せん妄の特徴として、正しいものを1つ選びなさい。
✅ 正解：３
１．✕ せん妄は意識混濁が特徴。認知症が意識清明。
２．✕ せん妄は急激に発症する。認知症がゆっくり。
３．〇 夜間せん妄といわれ、夜間に多い。
４．✕ せん妄は快復すると元に戻るのが特徴。
５．✕ 意識の有無・発症速度・日内変動などで区別できる。
🇳🇵 सेन्मोको खास कुरा: राति बढी हुन्छ, अचानक सुरु हुन्छ, निको भएपछि ठीक हुन्छ।
問2．アルツハイマー型認知症の特徴として、最も適切なものを1つ選びなさい。
✅ 正解：３
１．✕ アルツハイマー型は女性に多い。男性に多いのは血管性。
２．✕ 階段状悪化は血管性認知症の特徴。アルツはゆっくり。
３．〇 認知機能が低下しても人格の水準が比較的保たれるのがアルツの特徴。
４．✕ 感情失禁は血管性の特徴。
５．✕ 認知症では意識は清明。意識混濁はせん妄。
🇳🇵 अल्जाइमर = महिला + बिस्तारै बिग्रिने + स्वभाव (人格) लामो समयसम्म जोगिने।
問3．レビー小体型認知症の特徴として、正しいものを1つ選びなさい。
✅ 正解：２
１．✕ 初老期発症の代表は前頭側頭型（ピック病）。
２．〇 レビー小体型は日内変動（注意・覚醒レベルの変動）が特徴。
３．✕ もの盗られ妄想はアルツハイマー型の特徴。レビーは幻視。
４．✕ 前頭葉・側頭葉のみ萎縮は前頭側頭型の特徴。
５．✕ レビー小体型の性差に明確な記述はない。
🇳🇵 लेवी बडी = दिनभर लक्षण बदलिन्छ (日内変動), वास्तवमा नभएको कुरा देख्नु (幻視), पार्किन्सन जस्तो।
問4．治る認知症として、最も適切なものを1つ選びなさい。
✅ 正解：４
慢性硬膜下血腫（लड्दा टाउको ठोक्किएपछि १～३ महिनामा）
正常圧水頭症（शन्ट उपचारले सुधार हुन सक्छ）
甲状腺機能低下症（थाइराइड हर्मोन कम हुने रोग）
１．✕ アルツハイマー型は治療法がなく、進行を抑制するのみ。
２．✕ レビー小体型も根治はできない。
３．✕ 前頭側頭型も根治はできない。
４．〇 慢性硬膜下血腫は簡単な脳手術で血腫を取り除くことで治る認知症の代表。
５．✕ 血管性認知症は根治できない。危険因子管理で予防・進行抑制。
🇳🇵 「निको हुने डिमेन्सिया」＝慢性硬膜下血腫（लड्दा टाउको ठोक्किएपछि १～३ महिनामा）
正常圧水頭症（शन्ट उपचारले सुधार हुन सक्छ）
甲状腺機能低下症（थाइराइड हर्मोन कम हुने रोग）
問5．若年性認知症の特徴として、正しいものを1つ選びなさい。
✅ 正解：４
１．✕ 若年性認知症は65歳未満で発症した認知症。
２．✕ 老年期より進行は速い。
３．✕ 若年性認知症は男性に多い。
４．〇 子どもが介護者になるヤングケアラー問題が生じやすい。
５．✕ 推定発症年齢の平均は約54歳。
🇳🇵 कम उमेरको डिमेन्सिया (若年性認知症) ६५ वर्षभन्दा कम उमेरमा सुरु हुन्छ, पुरुषमा बढी देखिन्छ, औसत सुरु हुने उमेर करिब ५४ वर्ष हुन्छ, छिटो प्रगति गर्छ, र कहिलेकाहीँ बच्चाहरूले पनि हेरचाह गर्नुपर्ने (यंग केयरर) अवस्था आउन सक्छ।
問6．認知症の薬物療法について、正しいものを1つ選びなさい。
✅ 正解：２
１．✕ 薬物療法は進行を抑制するもので、完全に治すことはできない。
２．〇 ドネペジル塩酸塩（アリセプト®）は軽度〜高度に対応し、レビー小体型にも使用される。
３．✕ レカネマブは2023年（令和5年）承認。2024年はドナネマブ。
４．✕ リスペリドンの副作用はパーキンソン症候群・過鎮静。
５．✕ メマンチンは中等度〜高度に用いられる。
🇳🇵 नयाँ औषधि याद गर्नुस्: レカネマブ = २०२३, ドナネマブ = २०२४। ドネペジル = हल्का देखि गम्भीरसम्म।
問7．BPSDの行動症状として、正しいものを1つ選びなさい。
✅ 正解：４
１．✕ 妄想は心理症状（面談でわかる）。
２．✕ 幻視は心理症状。
３．✕ 不安は心理症状。
４．〇 徘徊は観察によって明らかになる行動症状。
５．✕ うつは心理症状。
🇳🇵 行動症状 = हेर्दा बुझिने (हिँडिरहनु, चिच्याउनु, केयर अस्वीकार गर्नु)। 心理症状 = कुरा गर्दा बुझिने (डर, भ्रम, दु:ख)।
問8．仮性認知症（うつ病に伴うもの）の特徴として、最も適切なものを1つ選びなさい。
✅ 正解：２
यसको विपरीत: 👉 डिमेन्सिया = बिस्तारै बढ्छ + बिर्सेको कुरा धेरैजसो स्वीकार गर्दैन + मुस्कुराएर सामान्य देखिन सक्छ।
１．✕ 仮性認知症ではもの忘れを肯定する。否定するのは本物の認知症。
２．〇 仮性認知症（うつ病）は午前中に具合が悪い（日内変動）。
３．✕ 仮性認知症はひきこもりが多い。
４．✕ 仮性認知症は急速に進行する。ゆっくりは本物の認知症。
５．✕ 元気に笑うのは本物の認知症の特徴。仮性は悲観的。
🇳🇵 👉 "डिप्रेसन = बिहान नराम्रो + बिर्सेको स्वीकार गर्छ + निराश हुन्छ + उपचारले सुधार हुन्छ।"यसको विपरीत: 👉 डिमेन्सिया = बिस्तारै बढ्छ + बिर्सेको कुरा धेरैजसो स्वीकार गर्दैन + मुस्कुराएर सामान्य देखिन सक्छ।
重要単語集 — 認知症の理解 ②
このスライドの重要な専門用語をまとめました。試験前に復習にご活用ください。
🧠 認知症の基本・間違えやすい症状
認知症
Dementia
डिमेन्सिया, स्मृतिभ्रंश
仮性認知症
Pseudo-dementia (depression-related)
नक्कली डिमेन्सिया (डिप्रेसनका कारण)
アパシー
Apathy
उदासीनता, केहीप्रति भावना/इच्छा नहुने
せん妄
Delirium
सेन्मो (अचानक भ्रमको अवस्था)
日内変動
Diurnal fluctuation
दिनभर लक्षण बदलिरहनु
🧬 4大認知症
アルツハイマー型
Alzheimer's disease
अल्जाइमर रोग
血管性
Vascular dementia
भास्कुलर डिमेन्सिया (रक्त नली सम्बन्धी)
レビー小体型
Dementia with Lewy bodies (DLB)
लेवी बडी डिमेन्सिया
前頭側頭型
Frontotemporal dementia (FTD)
फ्रन्टोटेम्पोरल डिमेन्सिया
初老期
Presenile period (40-64歳)
प्रेसेनाइल अवधि (४०-६४ वर्ष)
💊 薬物療法
ドネペジル
Donepezil (Aricept®)
डोनेपेजिल (अरिसेप्ट®)
レカネマブ
Lecanemab (Leqembi®) — 2023
लेकानेमाब (लेकेम्बी®) — २०२३
ドナネマブ
Donanemab (Kisunla®) — 2024
डोनानेमाब (केसन्ला®) — २०२४
リスペリドン
Risperidone (Risperdal®) — for BPSD
रिस्पेरिडोन (BPSD को लागि)
🏥 BPSD関連
BPSD
Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia
व्यवहारिक र मानसिक लक्षणहरू
感情失禁
Emotional incontinence
भावना नियन्त्रण गर्न नसक्नु
幻視
Visual hallucination
भ्रम (वास्तवमा नभएको कुरा देख्नु)
徘徊
Wandering
हिँडिरहनु, उच्चालिनु
🩺 治る認知症
慢性硬膜下血腫
Chronic subdural hematoma
दीर्घकालीन सबड्युरल रक्त जम्नु (लडेपछि)
正常圧水頭症
Normal pressure hydrocephalus (NPH)
सामान्य दबाबको पानी जम्नु
甲状腺機能低下症
Hypothyroidism
थाइरोइड ग्रन्थीको कमजोरी
Post a Comment