認知症の理解まとめ
✨ Nirmal Qtc ✨
認知症の理解 — 第39回介護福祉士国家試験対策
認知症ケアの理念 / 中核症状 / BPSD / 4大認知症 / 検査・評価 / 療法 / 地域サポート
🇳🇵 द्विभाषी अध्ययन नोट — नेपाली + 日本語
📋 目次 — सामग्री
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
Q
ケアの理念・パーソンセンタード
हेरचाहको आधार
中核症状 7種類
मुख्य लक्षण ७ प्रकार
BPSD(行動心理症状)
व्यवहार/मनोवैज्ञानिक लक्षण
アルツハイマー型認知症
अल्झाइमर प्रकार
血管性認知症
रक्तनली सम्बन्धी
レビー小体型認知症
लेवी बडी प्रकार
前頭側頭型認知症
अगाडि/छेउको दिमाग
その他の認知症(CJD・硬膜下・水頭症)
अन्य प्रकारहरू
若年性認知症
कम उमेरमा हुने
鑑別疾患(うつ・せん妄・甲状腺)
हेर्न मिल्ने अन्य रोग
検査・評価方法(長谷川式・MMSE・FAST)
परीक्षण विधिहरू
非薬物療法(回想法・バリデーション・ユマニチュード)
औषधि बिनाको उपचार
薬物療法
औषधि उपचार
地域サポート体制・大綱
समुदाय सहयोग
予想問題クイズ(30問)
अभ्यास प्रश्नहरू
PART 1 — 認知症ケアの理念と症状
パーソンセンタードケア・認知症ケアの理念
▾POINT
パーソンセンタードケアの提唱者・内容・限界を理解する
पर्सन-सेन्टर्ड केयर कसले सुझाए, के हो, सीमा के छ — घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ याद गर्नु
試験
パーソンセンタードケア(Person-centred care)
- 提唱者:イギリスのキットウッド(Kitwood) सुझाव दिने: किटवुड — बेलायती मनोवैज्ञानिक
- 考え方:認知症の人を「1人の人間として尊重」し、その人の視点・立場に立って理解し、その人を中心としたケアを行う बिरामीलाई "एउटा सम्पूर्ण मान्छे" मानी सम्मान गर्नु — उनकै आँखाले संसार बुझ्नु
- 「その人らしくあり続けるための援助」= 本人にできる限りの自由を保証 जति सक्छ उनको आफ्नै ढंगले बाँच्न दिनु — स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्नु
- 現実的にはある程度の自由の制限はやむを得ない → 本人の希望・能力・環境を総合的に判断 वास्तवमा पूर्ण स्वतन्त्रता दिन सकिँदैन — बिरामीको इच्छा + क्षमता + वातावरण मिलाएर निर्णय गर्नु
MCI(軽度認知障害)— Mild Cognitive Impairment
- 認知症の「一歩手前」の状態。記憶障害はあるが日常生活動作は正常 डिमेन्सिया हुनुअघिको अवस्था — अझ डिमेन्सिया भएको छैन, तर जोखिममा
- MCIの臨床的定義:① 記憶障害の訴えあり ②客観的な認知機能障害 ③ADLは正常 ④認知症ではない याद केही कम छ, तर दैनिक काम आफैँ गर्न सक्छ — अझ डिमेन्सिया होइन
- 放置すると認知症に進行する可能性 ध्यान नदिए पछि गएर डिमेन्सिया हुन सक्छ
中核症状 — 7種類
▾POINT — 毎年出題
中核症状は脳の神経細胞が壊れることで直接起こる症状。全タイプの認知症に共通
दिमागका नर्भस सेल नष्ट भएर सिधै हुने लक्षण — घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ प्रकारमा हुन्छ
試験
中核症状7種類(BPSDとの区別が重要)
| 症状 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|
| 記憶障害 |
新しい出来事を忘れる(体験の全部を忘れる) 加齢:部分的に忘れる・自覚あり ↔ 認知症:全部忘れる・自覚なし | नयाँ कुरा याद हुँदैन। घटनाको एक-एक कुरा बिर्सन्छ। आफूलाई समेत बिर्सेको समेत थाहा हुँदैन — "मैले भनेको थिएँ!" भन्छ |
| 見当識障害 |
時間・場所・人の認識ができなくなる 進行順:時間→場所→人物の順に障害される | समय, ठाउँ, मान्छे — कुन हो कुन भनेर थाहा नहुनु। पहिले समय, पछि ठाउँ, सबभन्दा पछि मान्छे |
| 失計算 | 簡単な計算ができなくなる(釣り銭の計算ができない) | सामान्य अवस्था — कुनै समस्या छैन जोड-घटाउ जस्तो हिसाब गर्न नसक्नु |
| 失行 | 運動機能は正常なのに目的のある行動ができない(着衣失行など) | हात-खुट्टा ठीकै छ, तर "अब के गर्ने?" भनेर थाहा नहुनु — जस्तै लुगा लाउन नसक्नु |
| 失認 | 感覚機能は正常なのに見たり聞いたりしたことが正しく認識できない(ゴミ箱をトイレと間違える、鏡の自分がわからない) | आँखा-कान ठीकै छ, तर देखेको/सुनेको कुरा सही पहिचान गर्न नसक्नु — जस्तै फोहोर डाँडोलाई शौचालय ठान्नु |
| 失語 | 話す・聞く・書く・読む機能のいずれかまたは全部が失われる | बोल्ने, सुन्ने, लेख्ने, पढ्ने — यी मध्ये एउटा वा घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ क्षमता हराउनु |
| 実行機能障害 | 計画を立てる・順序だてて行動するのが困難(味噌汁を作れない、入浴準備ができない) 対応:作業を細かく分解し、1つずつ声かけ | काम मिलाएर क्रमअनुसार गर्न नसक्नु — जस्तै खाना पकाउने चरण। एउटाएउटा काम सघाउनु |
重要
加齢によるもの忘れ vs 認知症の記憶障害
| 加齢によるもの忘れ | 認知症の記憶障害 | |
|---|---|---|
| 忘れる範囲 | 体験の一部 घटनाको केही भाग मात्र बिर्सन्छ | 体験の全部 घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ |
| 自覚 | あり(忘れたとわかる) बिर्सेको थाहा हुन्छ — "मलाई याद भएन" भन्न सक्छ | なし(忘れたことを忘れる) बिर्सेको समेत थाहा हुँदैन — "मैले भनेको थिएँ!" भन्छ |
| 日常生活 | 支障なし दैनिक जीवनमा खासै असर पर्दैन | 支障あり(同じ質問を繰り返す)दैनिक जीवनमा ठूलो असर — उही प्रश्न बारम्बार |
BPSD — 行動心理症状
▾POINT
中核症状+環境・周囲の関わりによって起きる症状。人によって異なり、対応で改善できる
मुख्य लक्षणको असर + वातावरण/अरूको व्यवहारले थपिने लक्षण — व्यक्ति अनुसार फरक, राम्रो हेरचाहले सुधार हुन सक्छ
試験
BPSD(Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia)— 行動面・心理面
| 分類 | 症状名 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|---|
| 行動面 | 徘徊(一人歩き) | 何らかの目的・不安から歩き回る。抑制は不安を助長 | कुनै कारण वा डरले हिँडिरहन्छ। जबरजस्ती रोक्दा झन् बढ्छ |
| 不潔行為 | 便を触る(弄便)など | दिसा छुनु जस्ता अस्वच्छ काम गर्नु | |
| 暴言・暴力 | 気持ちがうまく伝えられないため出やすい | मनको कुरा बताउन नसक्दा रिसाउनु वा हान्नु | |
| 常同行動 | 毎日同じ時間に同じ行動を繰り返す。前頭側頭型に多い | हरेक दिन ठ्याक्कै उस्तै काम दोहोर्याउनु। अगाडि/छेउको दिमागको रोगमा धेरै देखिन्छ | |
| 心理面 | 抑うつ・不安 | 気分が落ち込む、漠然とした不安 | मन भारी हुनु, के भयो के भयो जस्तो अस्पष्ट डर लाग्नु |
| 幻覚・錯覚 | 実際にないものが見える・聞こえる。レビー小体型に多い | नभएको कुरा देख्नु वा सुन्नु — लेवी बडी डिमेन्सियामा घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छभन्दा धेरै | |
| 妄想 | 物とられ妄想(「財布を盗まれた」)が多い。被害感情が出やすい | "पर्स चोर्यो" जस्तो गलत विश्वास — आफू पीडित भएको महसुस धेरै गर्छ | |
| 感情失禁 | ちょっとしたことで突然泣いたり怒ったりする。血管性認知症に多い | सानो कुरामा पनि अचानक रुनु वा रिसाउनु — रक्तनली डिमेन्सियामा विशेष गरी |
BPSDには必ず本人なりの理由がある。背景を理解し、寄り添った対応で改善できる場合も多い
アパシー(Apathy)vs うつ病
| アパシー(BPSDの1つ) | うつ病 | |
|---|---|---|
| 感情 | 感情が動かない・無関心 भावना नै सुन्निएजस्तो — खुसी-दु:ख महसुस गर्दैन | 気分が落ち込む・苦痛 मन भारी छ, पीडामा छ — आफूलाई दोष लगाउन सक्छ |
| 病識 | 低下している आफू बिरामी हो भन्ने थाहा छैन — त्यसैले उपचार गराउन मान्दैन | 過剰(自責感あり) आफू बिरामी हो भन्ने धेरै चिन्ता गर्छ, अत्यधिक दोष लगाउँछ |
| 死にたい | なし | あり(希死念慮) |
| 認知症初期 | よく見られる | 合併することもある |
PART 2 — 4大認知症の種類と特徴
アルツハイマー型認知症
▾POINT — 最多・女性に多い
大脳皮質の神経細胞が消失し脳萎縮。女性・70歳以上に多い。海馬から損傷→物忘れが初発
दिमागको बाहिरी तह नष्ट हुन्छ → दिमाग सानो हुँदै जान्छ। महिला र ७०+ मा बढी
試験
アルツハイマー型認知症の特徴
- 性別・年齢:女性に多く、70歳以上に多い महिलामा बढी देखिन्छ, ७० वर्षभन्दा माथि धेरै
- 進行:ゆっくり緩やかに(多くの場合5〜10年で進行) बिस्तारै बिस्तारै विकास हुन्छ बिस्तारै बिस्तारै विकास हुन्छ — सामान्य अवस्था — कुनै समस्या छैनतया ५ देखि १० वर्षमा बढ्छ
- 脳の変化:老人斑(アミロイドβ蓄積)・神経原線維変化(タウタンパク質異常)दिमागमा अमाइलॉइड बीटा जम्दै जान्छ, ताउ प्रोटिन बिग्रन्छ
- 初発症状:近時記憶障害(最近のことを忘れる)。海馬から損傷するため भर्खर भएको कुरा बिर्सनु — यही नै पहिलो लक्षण
- 物忘れの特徴:最近のことほど忘れ、部分的でなく全体を忘れる भर्खरको कुरा → पूरै भुल्दछ, एक हिस्सा मात्र होइन
- 見当識障害の進行順:時間→場所→人物
進行段階と症状
| 段階 | 時期 | 主な症状 | नेपाली |
|---|---|---|---|
| 初期 | 1〜3年 | 近時記憶障害・時間の見当識障害・実行機能障害・物盗られ妄想 | भर्खरको कुरा बिर्सनु, मिति थाहा नहुनु, खाना पकाउन नसक्नु, "कसैले पर्स चोर्यो" भन्ने |
| 中期 | 5〜9年 | 場所・人物の見当識障害・失行・失認・失語・日常生活全般に支援が必要 | घरको बाटो बिर्सनु, परिवार चिन्न छाड्नु, कपडा लाउन/पानी बाल्न नसक्नु |
| 末期 | 以降 | 言語がほぼ失われる・歩行障害・嚥下障害・全介護。感情は最後まで残る | बोल्ने क्षमता प्रायः सकिन्छ, घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ काम सघाउनु पर्छ। तर खुसी-दु:खको भावना भने अन्तिमसम्म रहन्छ! |
対応例
対応のポイント
- 物盗られ妄想:一緒に探し、本人が発見できるよう見えやすい位置に置く सँगै खोज्नु, र बिरामीले आफैँ भेट्टाउन पाउने गरी सघाउनु
- 食事を忘れる:デザートを最後に出すなど食事の印象を残す खाना खाएको याद रहन — अन्तमा मिठाई दिनु वा आफैँ लिन पठाउनु
- 責める対応は NG → 自尊心を傷つける दोष लगाउनु सबैभन्दा नराम्रो — आत्मसम्मान घट्छ र अझ बढ्छ
血管性認知症
▾POINT — 男性・60〜70代に多い
脳血管障害(脳梗塞・脳出血など)を基盤とする認知症。まだら認知症・感情失禁・症状変動が特徴
दिमागको रक्तनली बन्द भएर हुन्छ — पुरुष र ६०-७० को दशकमा बढी
試験
血管性認知症の特徴的症状
| 特徴 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|
| まだら認知症 | 損傷部位と正常部位が混在→できることとできないことの差が大きい | एउटा काम राम्रैसँग गर्छ, अर्को गर्नै सक्दैन — यो ठूलो फरक नै यसको विशेषता |
| 病識がある | 自分が病気であるという意識が残る → 本人が悲しみ・歯がゆさを強く感じる | आफू बिरामी भएको थाहा छ — त्यसैले झन् दु:खी र निराश हुन्छ |
| 感情失禁 | ちょっとしたことで突然泣いたり怒ったりする | सानो कुरामा पनि अचानक रुनु वा रिसाउनु — आफैँले रोक्न नसक्नु |
| 症状の変動 | 1日のうちでもできなかったことができるようになるなど症状が変化 | बिहान राम्रो थियो, साँझ एकदम खराब — एकै दिनमा धेरै फरक |
| 進行パターン | 脳血管障害の再発のたびに階段状に悪化(急速に悪化→安定→再び悪化) | सिँढी उत्रेजस्तो — अचानक खराब, केही समय स्थिर, फेरि अचानक खराब |
| 局所症状 | 言語障害・片麻痺など(脳の一部の障害による症状) | बोल्न गाह्रो, एक तर्फको हात-खुट्टा चल्दैन |
| 発症 | 60歳以上の男性に多い。生活習慣病(高血圧・糖尿病)がリスク | पुरुष, ६०+ मा धेरै। ब्लड प्रेसर र मधुमेह भयो भने जोखिम बढ्छ |
レビー小体型認知症
▾POINT — 頻出
脳全体にレビー小体(異常物質)が沈着。パーキンソン症状・幻視・REM睡眠行動障害が3大特徴
लेवी बडी नामको असामान्य प्रोटिन दिमागमा जम्छ। पार्किन्सन जस्तो चाल + दृश्यभ्रम + सुत्दाको विकार
試験
レビー小体型認知症の特徴的症状
| 症状 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|
| パーキンソン症状 | 筋固縮(筋肉がこわばる)・振戦(安静時の震え)・動作緩慢(動きが鈍い)・姿勢反射障害(前屈み・小刻み歩行・転倒しやすい) | मांसपेशी कडा हुनु, हात काँप्नु, हिँडाइ ढिलो हुनु, सानो-सानो पाइलामा हिँड्नु — ढल्ने खतरा |
| 幻視(リアルで繰り返す) | 現実的で繰り返し起こる幻視が特徴。「小さな人がいる」「虫が見える」など。本人にはリアルなので否定しない・受容する | नभएको मान्छे वा जनावर देख्छ — बिरामीलाई एकदम वास्तविक लाग्छ। "त्यस्तो छैन" भनेर अस्वीकार गर्नु हुँदैन! |
| REM睡眠行動障害 | レム睡眠中に大声を出す・暴れる。通常レムは脱力状態だが、夢どおりに行動してしまう | सुत्दा चिच्याउनु वा हात हुकाउनु — सपनाको काम गरिदिन्छ। बेड सकेसम्म तल राख्नु, बाटोमा अवरोध हटाउनु |
| 病状の波・日内変動 | 日によって波が大きく、特に夕方に悪化する傾向 | दिनैपिच्छे लक्षण फरक हुन्छ, एकै दिनमा पनि। साँझतिर झन् बिग्रने गर्छ |
| 自律神経症状 | 立ちくらみ・寝汗・頻尿・便秘・動悸など | उठ्दा चक्कर, राति पसिना, पिसाब धेरै, दिसा बन्द |
| 抗精神病薬への過敏性 | 抗精神病薬の副作用が強く出る。量の調整が非常に難しい | कुनै-कुनै मनोरोगको औषधिले ठूलो साइडइफेक्ट गर्छ → डाक्टरसँग नजिकबाट काम गर्नु जरुरी |
| 嚥下障害 | 食事中にむせ込むことが特に多い | खाँदाखाँदै धेरै ठाडिनु — निल्न गाह्रो |
対応の基本:幻視は否定せず受容。REM行動障害 → ベッドを低くする・通路の障害物を除く・鋭利なものを取り除く
前頭側頭型認知症(ピック病)
▾POINT — 40〜60代の若い世代に多い
前頭葉・側頭葉が萎縮。記憶より人格変化・常同行動・脱抑制が初発。ピック病とも言う
दिमागको अगाडिको र छेउको भाग सुक्दै जान्छ। याद कम होइन — व्यक्तित्व परिवर्तन पहिले देखिन्छ
試験
前頭側頭型認知症の特徴
| 特徴 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|
| 発症年齢 | 40〜60代(初老期)。比較的若い世代 | ४०-६० वर्षमा हुन्छ — अन्य डिमेन्सियाभन्दा कम उमेरमा |
| 病識がない | 自分が病気であるという自覚がない → 受診を促すのが難しい | आफू बिरामी भएको थाहा छैन — त्यसैले डाक्टर जान राजी गराउन धेरै गाह्रो |
| 人格変化・脱抑制 | 遠慮がなくなる・礼儀に欠ける・暴力・万引きなど反社会的行動(罪悪感なし) | अरूप्रति लज्जा जाति नै जान्छ, चोरी वा हिंसा गर्छ, तर पश्चाताप भने हुँदैन |
| 常同行動 | 毎日まったく同じ行動を繰り返す(同じ道を散歩・同じメニュー)。無理に止めると暴力 | प्रत्येक दिन ठ्याक्कै उस्तै काम दोहोर्याउँछ — जबरजस्ती रोके रिसाउन वा हान्न सक्छ |
| 食行動の変化 | 甘いものを大量摂取・同じものしか食べない・盗み食い | मिठो कुरा अत्यधिक खान्छ, एउटै खाना मात्र खान्छ, राख्नुभएको चीज चोर्छ |
| 自発性の低下 | 何もしない・ぼんやり・家事をしなくなる | आफैँ कुनै काममा लाग्दैन — बस बसिरहन्छ, बोल्न पनि हुँदैन |
| 記憶・見当識 | 比較的保たれている(初期は)。抑うつになることは少ない | याद र समय-ठाउँको ज्ञान — सुरुमा अरू डिमेन्सियाभन्दा बेसी ठीक। अवसाद भने कम हुन्छ |
PART 3 — その他の認知症・鑑別疾患
その他の認知症(CJD・慢性硬膜下血腫・正常圧水頭症)
▾試験
クロイツフェルト・ヤコブ病(CJD)
- 原因:プリオンタンパクによる感染症(細菌・ウイルスではない)प्रियन प्रोटिनले हुन्छ — ब्याक्टेरिया वा भाइरस होइन, एकदम विशेष संक्रमण
- 発症年齢:50〜60代に多い
- 進行:急速に進行し、発症後6ヶ月〜1年で死亡 अत्यन्त छिटो बढ्छ — ६ महिनादेखि १ वर्षभित्र मृत्यु हुन्छ
- 症状:認知障害・運動失調・ミオクローヌス(筋肉のビクッとした不随意運動)
- 治療法:なし अहिलेसम्म कुनै उपचार छैन
試験
慢性硬膜下血腫— 治る認知症の代表
- 原因:転倒などによる頭部打撲 → 硬膜下に血腫が形成 टाउकोमा चोट लाग्छ → बिस्तारै बिस्तारै विकास हुन्छ रगत जम्न थाल्छ
- 症状出現:打撲から数週間〜数ヶ月後にゆっくり現れる(頭痛・記憶障害→尿失禁・寝たきり)चोट लागेको हप्ता वा महिनापछि बिस्तारै बिस्तारै विकास हुन्छ लक्षण देखिन्छ
- 外科手術で血腫を除去→改善可能(「治る認知症」の1例) शल्यचिकित्साले रगत जमा हटाए ठीक हुन्छ — "निको हुने डिमेन्सिया" को उदाहरण
試験
正常圧水頭症— シャント手術で治る
- 原因:脳室に髄液が溜まり脳を圧迫 → 認知症に似た症状
- 治療:シャント手術(脳脊髄液のバイパス)で改善可能
- 3大症状(「三徴候」):
- 歩行障害:足が開き歩幅が狭くすり足で歩く(早期に出やすい) खुट्टा फराकिलो पार्छ, छोटो पाइलामा घिसार्दै हिँड्छ — यो सुरुमा नै देखिन्छ
- 認知症状:記憶障害・意欲低下 याद कमजोर हुन्छ, केही गर्न मन हुँदैन — अल्छी भएजस्तो देखिन्छ
- 排尿障害:尿失禁 पिसाब रोक्न नसकेर चुहिन्छ
若年性認知症
▾試験
若年性認知症の特徴
- 定義:65歳未満で発症(初老期:40〜64歳、若年期:18〜39歳) ६५ वर्षभन्दा कम उमेरमा हुने डिमेन्सिया
- 基礎疾患:アルツハイマー型が最多、次いで血管性 अल्झाइमर घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छभन्दा धेरै, त्यसपछि रक्तनली
- 進行速度:高齢者に比べて速い बुढापाकाको डिमेन्सियाभन्दा छिटो बढ्छ
- 性別:男性に多い पुरुषमा बढी देखिन्छ
- 早期発見:仕事上のミスにより職場の人から早期発見されることが多い काममा गल्ती गर्न थाल्छ → सहकर्मीले पहिले थाहा पाउँछन्
- 社会的問題:経済的問題が大きい(就労できなくなる)→ 雇用保険・障害福祉サービスの活用 काम गुम्छ — आर्थिक समस्या ठूलो। रोजगार बिमा र अपाङ्गता सेवा जरुरी
鑑別疾患(うつ病・せん妄・甲状腺機能低下症)
▾POINT
認知症に似た症状でも、治療可能な疾患がある。違いを明確に覚える
डिमेन्सिया जस्तो लक्षण देखिए पनि उपचारले निको हुने रोग पनि छन् — यी फरक राम्ररी याद गर्नु
試験
仮性認知症(うつ病)
| 認知症 | 仮性認知症(うつ) | |
|---|---|---|
| 発症 | 徐々に बिस्तारै बिस्तारै विकास हुन्छ | 急激(進行しない)अचानक आउँछ, तर आफैँ बढ्दैन |
| 初期症状 | 物忘れ | 気分の落ち込み・気力低下मन अत्यन्त डुब्छ — उठ्न मन लाग्दैन |
| 回復 | 改善しない | うつ病の回復とともに改善(治療可能)अवसाद निको भए यो लक्षण पनि ठीक हुन्छ |
| 拒食 | なし | あり(仮性認知症の特徴) |
| 脳の器質性障害 | あり | なし |
試験
せん妄— 認知症との鑑別
| 認知症 | せん妄 | |
|---|---|---|
| 発症 | 緩やか बिस्तारै बिस्तारै विकास हुन्छ | 急激 अचानक |
| 症状変動 | 比較的安定 | 1日の中で大きく変動(朝は明瞭・夜にせん妄)एकै दिनमा धेरै उतारचढाव — बिहान ठीक, साँझ एकदम बेठीक |
| 時間帯 | — | 夜間に多い(夜間せん妄)रातमा धेरै देखिन्छ — "रात सेन्मो" भनिन्छ |
| 意識 | 清明 | 意識の混濁・幻覚・興奮 |
| 原因 | 脳の器質的変化 | 脳梗塞・高熱・脱水・薬の過剰投与など |
甲状腺機能低下症
- 甲状腺ホルモン不足→新陳代謝の低下→脳の働きが低下→物忘れ・無気力など認知症に似た症状 थायरोइड हर्मोन कम भयो → शरीरको चयापचय ढिलो → दिमाग ढिलो → डिमेन्सियाजस्तो देखिन्छ
- その他の症状:むくみ・皮膚乾燥・寒がり・体重増加(食欲なくても)・便秘・脈が遅い अनुहार-खुट्टा सुन्निनु, छाला सुक्खा, जाडो धेरै लाग्नु, खाने मन नभए पनि तौल बढ्नु
- 適切な治療で症状は改善する(アルツハイマー型と間違えられる) अवसाद निको भए यो लक्षण पनि ठीक हुन्छ — अल्झाइमरसँग भ्रम हुन्छ
PART 4 — 検査・評価・療法
認知症の検査・評価方法
▾POINT
5つの検査法の名称・特徴・カットオフ値を覚える。FASTは質問ではなく観察式
५ वटा परीक्षण विधिको नाम, विशेषता (प्रश्न/अवलोकन) र महत्त्वपूर्ण नम्बर याद गर्नु
試験
認知症の検査・評価方法5種
| 名称 | 特徴 | नेपाली |
|---|---|---|
| 改訂長谷川式(HDS-R) | 記憶・見当識・計算など9項目。質問形式。20点以下で認知症を疑う(満点30点) | ९ वटा प्रश्न सोध्छ। ३० मध्ये २० वा कम आए डिमेन्सिया शंका |
| MMSE(ミニメンタルステート検査) | 11項目。図形模写があるのが特徴。世界的に広く使われるスクリーニング検査 | ११ वटा प्रश्न + आकार कोर्नु (copy) — संसारभर प्रयोग गरिने परीक्षण |
| FAST | ライスバーグが開発。患者への質問ではなく、観察・ヒアリングによる評価。7段階(1〜7)。アルツハイマー型専用 | बिरामीलाई प्रश्न सोध्दैन — हेरेर र परिवारसँग कुरा गरेर मूल्यांकन। ७ चरण |
| CDR(臨床的認知症尺度) | 6項目を観察・ヒアリングで評価。CDR0(健康)〜CDR3(重度)。重症度と生活支援計画に利用 | CDR0 (स्वस्थ) देखि CDR3 (गम्भीर) — हेरचाहको योजना बनाउन प्रयोग |
| 認知症高齢者の日常生活自立度 | 厚生労働省。Ⅰ〜Ⅱa〜Ⅱb〜Ⅲa〜Ⅲb〜Ⅳ〜Mの7段階。要介護認定に利用 | I देखि M सम्म ७ चरण — हेरचाहको मात्रा तोक्न प्रयोग |
FAST段階
FAST(1〜7)各ステージ
| FAST | 状態 | नेपाली |
|---|---|---|
| 1 | 正常 सामान्य अवस्था — कुनै समस्या छैन | — |
| 2 | 年齢相応の物忘れ | उमेरअनुसार सामान्य अवस्था — कुनै समस्या छैन भुलाइ मात्र |
| 3 | 境界状態・複雑な仕事ができない | काममा जटिल काम गर्न नसक्ने — सहकर्मीले थाहा पाउन थाल्छन् |
| 4 | 軽度:買い物・金銭管理ができない | किनमेल गर्न वा पैसा हिसाब राख्न गाह्रो |
| 5 | 中等度:適切な衣服を選べない・入浴を嫌がる | मौसम हेरेर लुगा छान्न नसक्नु, नुहाउन मान्दैन |
| 6 | やや高度:一人で衣服を着られない・尿便失禁あり | एक्लै लुगा लाउन नसक्नु, पिसाब वा दिसा रोक्न नसक्नु |
| 7 | 高度:語彙6個以下・歩行不可・意識消失 | बोल्ने शब्द ६ वटाभन्दा कम, हिँड्न नसक्नु, अन्तमा होस नहुनु |
自立度ランク
認知症高齢者の日常生活自立度 — 主要ランク
| ランク | 状態 | नेपाली |
|---|---|---|
| Ⅰ | 認知症はあるが日常生活はほぼ自立。一人暮らしも可能 | एक्लै बस्न सक्छ — घरमा कुनै सहयोग भए पनि हुन्छ |
| Ⅱa | 家庭外で支障あり(道に迷うなど)、誰かの注意があれば自立 | बाहिर निस्किँदा समस्या — ध्यान दिने मान्छे भए दैनिक जीवन चल्छ |
| Ⅱb | 家庭内でも支障あり(服薬管理・電話が難しい) | घरभित्र पनि समस्या आउन थाल्यो — दवाइ खान बिर्सनु, फोन गर्न नसक्नु |
| Ⅲa | 日中を中心に介護必要(着替え・食事・排泄に支援) | दिउँसो केही समय हेरचाह चाहिन्छ — खाना, कपडा, शौच गर्न |
| Ⅲb | 夜間を中心に介護必要 | रातमा मुख्य गरी हेरचाह चाहिन्छ — रात नजिकेका परिवारको बोझ बढ्छ |
| Ⅳ | 常時介護が必要 | दिनरात सधैँ कसैको हेरचाह चाहिन्छ |
| M | 著しい精神症状・問題行動・重篤な身体疾患→専門医療が必要。認知症の程度に関係なく適用 | अत्यन्त गम्भीर मानसिक लक्षण — विशेषज्ञ डाक्टरको उपचार चाहिन्छ। डिमेन्सिया हल्का भए पनि M हुन सक्छ |
非薬物療法(回想法・RO・バリデーション・ユマニチュード)
▾POINT — 頻出
5つの療法の提唱者・特徴・目的を覚える
५ वटा थेरापीको सुझाउने व्यक्ति, कसरी गरिन्छ र किन गरिन्छ — सबै याद राख्नु
試験
非薬物療法5種類
| 療法 | 提唱者 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|---|
| 回想法 | ロバート・バトラー (アメリカ) | 過去の懐かしい思い出を語り合う→脳を刺激し精神状態を安定させる。古い記憶は比較的最後まで残るという特性を活用 | पुराना सुखद यादहरू बताउँदा दिमाग जागृत हुन्छ र मन शान्त हुन्छ। पुरानो याद अन्तिमसम्म रहने हुनाले यो प्रभावकारी |
| 音楽療法 | — | 音楽の生理的・心理的効果を使ってQOLの向上・問題行動の変容を図る | मनपर्ने संगीतले मन र शरीरमा राम्रो असर पार्छ — दैनिक जीवनको गुणस्तर बढ्छ |
| リアリティ・オリエンテーション(RO) | — | 現実検討式訓練。自然な会話の中に日時・場所・状況を取り入れる(24時間RO)。グループで実施する(クラスルームRO)。試すような質問は NG | साधारण कुराकानीमा स्वाभाविकरूपले मिति, ठाउँ, अवस्था हाल्नु। "आज के बार?" भनेर जाँच्ने प्रश्न भने NG! |
| バリデーション | ナオミ・ファイル | 認知症の人の感情に焦点を当てて共感し受け入れる。マイナス感情を抑えない、感情表出を促す→不安・BPSD緩和 | भावनामा ध्यान दिनु — नकारात्मक भावना दबाउने होइन, बाहिर निकाल्न दिनु। त्यसो गर्दा चिन्ता र BPSD कम हुन्छ |
| ユマニチュード | ジネスト・マレスコッティ(フランス) | 「見る」「話す」「触れる」「立つ」の4柱を同時に複数組み合わせる(マルチモーダルケア)。立つことで生理機能が維持される(1日20分目標) | हेर्नु, बोल्नु, छुनु, उभिनु — यी चारवटा एकैसाथ गर्नु (Multimodal Care)। दिनमा कम्तीमा २० मिनेट उभिने लक्ष्य राख्नु |
薬物療法
▾試験
主な認知症治療薬
| 薬 | 対象 | 副作用 | नेपाली |
|---|---|---|---|
| アリセプト | 軽度〜高度 | 食欲低下・消化不良・下痢 | हल्कादेखि गम्भीर घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छलाई दिन सकिन्छ। साइडइफेक्ट: खाने मन नहुनु, झाडा |
| レミニール リバスタッチ | 軽度〜中等度 | — | हल्का र मध्यम चरणका बिरामीलाई |
| メマリー | 中等度以上 | — | मध्यम वा गम्भीर चरणका बिरामीलाई |
薬の効果:進行を完全に止めるものではなく、症状の進行を抑制するもの。レビー小体型認知症では抗精神病薬への過敏性に注意
新薬(アミロイドβ除去薬) — 最新情報
- レカネマブ(レケンビ):2023年日本承認。アミロイドβを除去し進行を遅らせる。早期〜軽度対象 २०२३ मा जापानमा अनुमोदित। दिमागबाट अमाइलॉइड हटाउँछ — प्रगतिलाई ढिलो गर्छ
- ドナネマブ:2024年日本承認。同様のアミロイドβ除去薬 २०२४ मा अनुमोदित — उस्तै काम गर्छ
PART 5 — 地域サポート体制・国家施策
地域サポート体制・認知症施策推進大綱
▾POINT — 過去問頻出
初期集中支援チーム・認知症サポーター・ケアパス・大綱5本柱を覚える
प्रारम्भिक समर्थन टिम, सपोर्टर, केयर पाथ र राष्ट्रिय नीतिका ५ स्तम्भ — परीक्षामा बारम्बार आउँछ
試験
認知症初期集中支援チーム
- 目的:早期診断・早期対応のための支援体制。地域包括支援センターなどに配置 डिमेन्सिया सुरुमै पत्ता लगाएर चाँडो सहयोग गर्नका लागि
- 対象:40歳以上の在宅生活者で認知症が疑われるまたは認知症の人 ४० वर्षभन्दा माथि, घरमा बस्ने — डिमेन्सिया शंका वा पहिल्यै छ भने
- メンバー:保健師・看護師・OTなど(医療系専門職)+精神保健福祉士・社会福祉士・介護福祉士など(福祉系専門職)2名以上+認知症サポート医 स्वास्थ्य विशेषज्ञ (नर्स, OT आदि) + समाजकल्याण विशेषज्ञ + डिमेन्सिया सपोर्ट डाक्टर
- 活動:自宅に訪問し観察・評価。概ね6ヶ月間集中的にサポート → 適切な医療・介護サービスへつなげる घर भेट्न जान्छ → लगभग ६ महिना सघाउँछ → उचित चिकित्सा/हेरचाह सेवामा जोड्छ
試験
認知症サポーター・チームオレンジ
- 認知症サポーター:90分の養成講座を受講すれば誰でもなれる(ボランティア)。2023年7月時点で1400万人以上 ९० मिनेटको तालिम पूरा गरे कोही पनि हुन सक्छ। २०२३ मा १,४०० लाखभन्दा बढी छन्
- 講師役:キャラバンメイト तालिम दिने प्रशिक्षक = キャラバンメイト (क्यारावान मेट)
- チームオレンジ:近隣の認知症サポーターがチームを組み、認知症の人やその家族に早期から支援。認知症の人もメンバーとして参加。ステップアップ講座を受講したサポーターが参加 नजिकका सपोर्टरहरू मिलेर टिम बनाउँछन् — डिमेन्सिया भएका मान्छे पनि सदस्यको रूपमा
- 令和7年までに全市町村でのチームオレンジ整備が目標
認知症ケアパス
- 内容:認知症の発症予防から人生の最終段階まで、「いつどこでどんなサービスを受けられるか」を示すもの "कहिले, कहाँ, कस्तो सेवा पाइन्छ" भनेर देखाउने नक्सा — जन्मदेखि अन्तसम्म
- 作成:各市区町村が作成(2012年オレンジプランの一環)
試験
認知症施策推進大綱(2019〜)— 5本柱
基本理念:「共生と予防を両輪として施策を推進」。予防=認知症にならないではなく、遅らせる・進行を緩やかにする
| # | 柱 | 内容 | नेपाली |
|---|---|---|---|
| ① | 普及啓発・本人発信支援 | 認知症サポーター養成・本人が自分の声を発信できる支援 | डिमेन्सियाबारे सही जानकारी फैलाउनु। डिमेन्सिया भएका मान्छेले आफ्नो आवाज आफैँ उठाउन पाउनु |
| ② | 予防 | 科学的エビデンスに基づく健康づくり・生活習慣改善 | वैज्ञानिक प्रमाणमा आधारित स्वास्थ्य सुधार — जीवनशैली परिवर्तन, व्यायाम |
| ③ | 医療・ケア・介護サービス・介護者支援 | 早期発見体制・介護人材確保・介護者負担軽減 | चाँडो पत्ता लगाएर उपचार गर्नु, हेरचाह गर्ने परिवारको बोझ घटाउनु |
| ④ | 認知症バリアフリー・若年性支援 | 移動手段・住宅の確保・成年後見制度・消費者被害防止 | डिमेन्सिया भए पनि सामान्य अवस्था — कुनै समस्या छैन जीवन बिताउन सक्ने वातावरण बनाउनु। युवा डिमेन्सियाका लागि रोजगार सहयोग |
| ⑤ | 研究開発・産業促進・国際展開 | 原因解明・新薬開発・国際共有 | डिमेन्सियाको कारण पत्ता लगाउन अनुसन्धान, नयाँ औषधि विकास, विश्वसँग ज्ञान साझेदारी |
対象期間:2025年(団塊の世代が75歳になる年)まで。70歳代での発症を10年間で一歩遅らせることを目指す
予想問題クイズ — 30問
全30問 — 認知症の理解を完全マスター!
३० प्रश्न — घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ सही होस्!
३० प्रश्न — घटनाको सबै कुरा पूर्ण बिर्सन्छ सही होस्!
0/30
Post a Comment